Prof. dr hab. Jacek Giezek z Uniwersytetu Wrocławskiego wygłosił referat dotyczący modeli i trybów orzekania kary łącznej podczas I Kopernikańskiego Sympozjum Karnistycznego, które odbyło się 12 grudnia 2025 r. w Toruniu.
Temat kary łącznej jest z różnych powodów skomplikowany – podkreślił prof. Jacek Giezek. To tematyka istotna praktycznie.
Czy dojdzie do przewrotu kopernikańskiego w przepisach o karze łącznej? Nie jestem pewien – stwierdził Prof. Giezek.
Karą łączną zajmuje się Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego, zaś zespół problemowy działający w ramach Komisji mierzy się z tym złożonym zagadnieniem od wielu miesięcy.
Cel nowelizacji kary łącznej
Prof. Jacek Giezek podkreślił, że reforma kary łącznej zakłada:
- zracjonalizowanie modelu orzekania kary łącznej i wyroku łącznego,
- uproszczenie proceduralne kwestii wyroku łącznego,
- rozwiązanie kwestii współistnienia różnych modeli w kontekście kwestii intertemporalnych.
Wśród członków Komisji Kodyfikacyjnej nie ma jednolitego stanowiska w niektórych kwestiach obejmujących karę łączną i wyrok łączny. W szczególności rozważano całkowitą likwidację kary łącznej i wyroku łącznego. Rozwiązanie to zostało jednak odrzucone jako wadliwe z wielu powodów – stwierdził prelegent.
Wyrok łączny tylko na wniosek?
Rozważano także model zakładający wydawanie wyroku łącznego na wniosek skazanego. Dyskutowano ideę przesunięcia problemu na etap wykonywania kary poprzez rozbudowanie instytucji warunkowego przedterminowego zwolnienia i innych mechanizmów redukcji kary w fazie jej wykonywania.
Pojawiło się pytanie, jak ograniczyć zakres wydawanego wyroku łącznego – ile i jakie wyroki należy obligatoryjnie łączyć, a jakie można pozostawić do odrębnego wykonania – relacjonował prof. Jacek Giezek.
Jedną z idei jest objęcie karą łączną i wyrokami łącznymi wyłącznie kar pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia ich wykonania.
Rodzi to jednak fundamentalne pytanie – jaka jest istota omawianych instytucji prawnych. Czy to podsumowanie przestępczej działalności sprawcy, czy kwestia sposobu wykonywania kar – pytał prof. Giezek z Uniwersytetu Wrocławskiego.
Powrót do przemyślanych rozwiązań
Jedną z propozycji rozważanych przez Komisję Kodyfikacyjną mogłoby być łączenie wyłącznie kar podlegających wykonaniu, na wzór rozwiązań obowiązujących po 2015 roku.
Prof. Jacek Giezek zwrócił też uwagę na pojęcie „kary złącznej” czy też kary „łączącej”. Chodzi o to, by w ramach wymiaru kary za określone przestępstwo w ramach danego postępowania uwzględnić także kary pozbawienia wolności wymierzone za inne przestępstwa (bez warunkowego ich zawieszenia).
Szczególne problemy koncepcja ta rodzi na gruncie konsensualnych trybów postępowania. Sprawca mógłby negocjować wymiar kary uwzględniający także kary już wymierzone mu za inne przestępstwa.
Portal Karne24.com jest partnerem medialnym I Kopernikańskiego Sympozjum Karnistycznego.
Foto: Patryk Zgubiński, MADrecords