Trochę krokusowej historii

Wszyscy jesteśmy konstytucjonalistami, przez cały rok znamy się na piłce nożnej (zimą na skokach narciarskich – latem na siatkówce), polityce, kościele i historii. Przypomnę tylko, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Oświaty z dnia 29 sierpnia 1946 r. wydana w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych i Ministrem Leśnictwa w sprawie wprowadzenia gatunkowej ochrony roślin wydane na mocy art. 8 ustawy z 10 marca 1934 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 70, poz. 384), szafran (krokusem zwany) objęty był ochroną całkowitą. Rozporządzenie to weszło w życie 20 grudnia 1946 r. W kolejnych rozporządzeniach ministrów wydawanych na podstawie odpowiedników ustawy o ochronie przyrody: z 28 lutego 1957 r., z 30 kwietnia 1983 r., z 6 kwietnia 1995 r., z 9 lipca 2004 r. oraz z 5 stycznia 2012 r. utrzymano ochronę całkowitą ministrowie się zmieniali, a krokus nadal był pod całkowitą ochroną.

Krokus objęty jest ochroną częściową

Aktualnie Krokus podlega ochronie między innymi na podstawie przepisów wykonawczych wydanych w stosunku do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1614, ze zm.) Na mocy obowiązującego Rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. poz. 1409), które weszło w życie 17 października 2014 r. szafran spiski oznaczony został w załączniku nr 2, a zatem w wykazie gatunków roślin objętych ochroną częściową. Wymieniono go pod pozycją nr 213. Gromada Nasienne, rodzina Kosaćcowate (Iridaceae) szafran spiski (Crocus scepusiensis).

Rodzina krokusów pochłaniająca szyszkę (fot. P. Czarnecki)

Jeśli krokus występuje na dzikim obszarze nie jest dopuszczalne jego: umyślne niszczenie, umyślne zrywanie lub uszkadzania; niszczenie siedlisk; pozyskiwanie lub zbieranie, przetrzymywanie lub posiadanie okazów; zbywanie, oferowanie do sprzedaży, wymiana, darowizna lub transport okazów; wwożenie z zagranicy lub wywożenia poza granicę państwa; umyślne przemieszczanie w środowisku przyrodniczym; umyślne wprowadzanie do środowiska przyrodniczego. Naruszyć zatem przepis umyślnie (chcąc lub godząc się na wskazane czynności) jest łatwo.

KROKUS I SZAFRAN SPISKI TO SYNONIMY

Jeśli krokus występuje poza dzikim obszarem (np. w ogródku) wówczas wprowadza się jedynie zakaz umyślnego wprowadzania do środowiska przyrodniczego. Macie zatem duże pole do zabawy, zbierajcie, fotografujcie, ale też nie niszczcie kwiatów.

Co grozi za zerwanie krokusa?
Nie chcę używać prawniczej odpowiedzi: „To zależy”. Pomijając niuanse czy też różne warianty zniszczenia krokusa, można popełnić wykroczenie z art. 144 § 1 KW. W tym przypadku jeśli w miejscu publicznym zasadzono krokusy (np. na bulwarach wiślanych w Krakowie) to wówczas możesz popełnić wykroczenie, które podlega karze grzywny do 1000 złotych albo karze nagany. Podobnie gdybyś nie dopilnował zwierzęcia swojego ukochanego (piesieła, koteła, owieczki, kucyka lub zajączka wielkanocnego – wyliczenie nie ma charakteru enumeratywnego), wówczas grozi Ci podobna sankcja. Zostawmy jednak przepisy ogólne i przejdźmy do ustaw szczególnych.

Art. 144 § 1. KW „Kto na terenach przeznaczonych do użytku publicznego niszczy lub uszkadza roślinność  (…) podlega karze grzywny do 1000 złotych albo karze nagany.

Interesuje nas bowiem przede wszystkim zerwanie krokusa w parku narodowym (popularne wycieczki Polaków do doliny Chochołowskiej lub Kościeliskiej, droga pod Reglami, Kalatówki albo w okolicach szlaku na Sarnią Skałę). Oczywiście miejsc jest więcej, możecie krokusy znaleźć w Gorcach, Beskidach i innych przepięknych górach, choć w znacznie mniejszej ilości.

Na mocy art. 127 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej Ustawa) kto umyślnie: narusza zakazy obowiązujące w: parkach narodowych, rezerwatach przyrody, parkach krajobrazowych, obszarach chronionego krajobrazu, obszarach Natura 2000, podlega karze aresztu albo grzywny. Stosownie zatem do ogólnych przepisów Kodeksu wykroczeń, kara aresztu trwa najkrócej 5 do 30 dni natomiast grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 złotych. Rzeczywiście zagrożenie jest znaczne.

Rodzina krokusów (od góry: brat, trzy siostry nieczechowskie oraz ojciec, mama niestety zdeptana przez wandali) fot. P. Czarnecki

Kara zatem nie można orzec równocześnie (kumulatywnie) lecz należy wybrać jedną z nich (alternatywnie). Wyjątkowo jednak, gdyby jednak wykroczenie zostało popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej a wymierzono karę aresztu, orzeka się obok tej kary również grzywnę, chyba że orzeczenie grzywny nie byłoby celowe. Wysokość grzywny zależy od dochodów sprawcy, jego stanu majątkowego oraz możliwości zarobkowych. Należy ją zatem orzec w takich granicach, aby sprawca odczuł dolegliwość, a w przyszłości nie dopuszczał się podobnych zachowań. Uważajcie zatem na dzieciaki, na zwierzaki i na siebie samych – tak aby nie podeptać małopolskich kwiatuszków.

Niekiedy jednak przestępstwo

Nie mam wcale na myśli odpowiedzialności za przestępstwo z art. 181 § 1. KK  (zniszczenie w świecie roślinnym). Jednakże stosownie do art. 127a. Ustawy: „Kto, wbrew przepisom ustawy, wchodzi w posiadanie okazów roślin, zwierząt, grzybów objętych ochroną gatunkową w liczbie większej niż nieznaczna, w takich warunkach lub w taki sposób, że ma to wpływ na zachowanie właściwego stanu ochrony gatunku, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”. W tym przypadku możliwa jest również do orzeczenia grzywna na podstawie art. 37a KK w wymiarze od 10 do 540 stawek dziennych (min. 10 zł -maksymalnie 2000 zł) lub też kara ograniczenia wolności w wymiarze od 1 miesiąca do 2 lat.Oczywiście są to kary maksymalne, bowiem sąd w zależności od okoliczności konkretnego przypadku może nadzwyczajnie złagodzić karę a nawet odstąpić od jej wymierzenia i orzec środek karny. Przy zniszczeniu niewielkiej ilości krokusów możliwe jest umorzenie postępowania karnego z uwagi na znikomu stopień społecznej szkodliwości (art. 17 § 1 pkt KPK).

art. 181. § 1. KK „Kto powoduje zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach,podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.

Na szczęście jeśli nieostrożnie obchodziłeś się z krokusami w nieznacznej ilości, to wówczas na podstawie art. 97 § 1 KPW funkcjonariusz uprawniony do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego, w wypadku schwytania Cię na gorącym uczynku lub bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia może za twoją zgodą nałożyć za zniszczenie krokusa mandat w wysokości od 20 zł – 500 zł. Jeśli przyjmiesz mandat wówczas pozostanie jedynie zapłacić mandat i nie będzie postępowania przed sądem. Jeśli natomiast odmówisz przyjęcia mandatu taki funkcjonariusz skieruje sprawę do sądu na zasadach ogólnych.

Autor przemierzający rzeki (temp. 5 C) w poszukiwaniu krokusów (fot. Turysta nieznany)

Co więcej w razie ukarania za to wykroczenie określone w art. 127 lub 131 w razie skazania za przestępstwo określone w art. 127a, art. 128 albo w art. 128a sąd może orzec: przepadek przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia lub przestępstwa oraz przedmiotów, roślin, zwierząt lub grzybów pochodzących z wykroczenia lub przestępstwa, chociażby nie stanowiły własności sprawcy lub obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, a jeśli obowiązek taki nie byłby wykonalny – nawiązkę do wysokości 10 000 złotych na rzecz organizacji społecznej działającej w zakresie ochrony przyrody lub właściwego, ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia lub przestępstwa, wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Może być zatem nieciekawie, jeśli krokusika umyślnie zerwiecie lub zadeptacie. Na pocieszenie dodam, że wpływy z tytułu nawiązek orzeczonych wobec sprawców skazanych za wykroczenia przeciwko środowisku zasilają budżet Parku Narodowego. Ostatnio zresztą w Dolinie Chochołowskiej są specjalne strefy dla miłośników tych przepięknych kwiatów. Krokusy można zatem fotografować, ale najlepiej robić to ze szlaków. Na stronie TPN opublikowano nawet specjalny kodeks miłośnika krokusów, a jak wiadomo kodeks święta rzecz.

Marsz do sądu

Dyrektor parku narodowego ma prawo prowadzenia postępowań w sprawach o wykroczenia z zakresu ochrony przyrody. może takće brać udział w postępowaniach przed sądami w charakterze oskarżyciela publicznego i wnosić środki

Kodeks miłośnika krokusów (Źródło: www.tpn.pl)

odwoławcze od postanowień i orzeczeń tych sądów w sprawach o wykroczenia z zakresu ochrony przyrody. Do wykonywania tych czynności dyrektor parku narodowego może upoważnić funkcjonariusza Straży Parku.

W zależności czy popełniłeś przestępstwo czy wykroczenie możesz podlegać odpowiedzialności na podstawie przepisów Kodeksu karnego lub Kodeksu wykroczeń, a zatem KPW oraz KPK. Z reguły zatem czym będziesz odpowiadał przed sądem rejonowym właściwym dla miejsca w popełnienia wykroczenia lub przestępstwa (w składzie 1 sędziego). Co do zasady jeśli sąd wyda wyrok, będziesz mógł złożyć apelację, którą rozpozna sąd okręgowy (również w składzie 1 sędziego).

Krokus też człowiek. Jeśli widzisz sprawcę zabójstwa krokusa – reaguj

Należy pamiętać, że funkcjonariusz Straży Parku przy wykonywaniu zadań ma prawo do: legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oraz świadków przestępstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich tożsamości czy nawet przeglądania zawartości bagaży w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia. Nie warto zatem utrudniać funkcjonariuszom pracy, bowiem może się to faktycznie jeszcze gorzej skończyć. Pilnuj się zatem, ale też pilnuj innych. Jeśli widzisz osoby łamiące przepisy zwróć im uwagę, reaguj. W ten sposób wszyscy będziemy się dłużej cieszyć fioletowymi dywanami!

Życie bez krokusa?

Krokus miejski na Kazimierzu (fot. P.Czarnecki)

Co to za życie!. Lubisz krokusy a nie można ich przecież zrywać. Co zatem robić? W żadnym wypadku nie działa tu chińska zasada, „如果不允許某些東西，你真的想要它，你可以” (co w bardzo dowolnym tłumaczeniu oznacza „że jeśli czegoś nie wolno, a bardzo się chce to można”.) Zwyczajnie zasadź sobie krokusa w doniczce, to naprawdę nie jest takie trudne. Gatunków jest co niemiara, możesz zasadzić je jesienią, możesz zasadzić na wiosnę. Wystarczy nasiona wysiać jak najwcześniej. Koszt niewielki (cebulka kosztuje 0,15 zł za sztukę). Cebulka krokusa powinna zostać zasadzona w doniczce 10-15 cm  i wócwczas wyrośnie na 8-10 cm (wysokość zatem taka jak część ogólna Komentarza krakowskiego, Warszawa 2016). Krokusy lubią wilgotne podłoże, ale nie przesadzajcie z wodą, bo będziecie musieli spieszyć bo szybko przejdą z żywego organizmu w stan a contrario.

jeśli jednak jesteś beztalenciem ogrodowym, sugerujemy zakupić gotowe kwiatki. Dam Ci jednak radę, zakupuj tylko kwiatki nierozwinięte, a doniczkę umieść w chłodnym kącie lekko przyciemnionym. Tak mówią internety i ja im wierzę, ale możesz spróbować samodzielnie zmodyfikować hodowlę, przy czym napisz, czy nie doszło do żadnej katastrofy.

Jeśli zatem chcesz uniknąć problemów przy podziwianiu krokusów (nie sądzimy bowiem, abyś był umyślnym sprawcą wykroczeń przeciwko krokusom, zapoznaj się koniecznie z tym tekstem (co też uczyniłeś/łaś) lub weź na spacer kodeks karny lub karnistę. Zamiast zatem maszerować do sądu, pędź na krokusy. Nie życzę połamiania płatków.

Artykuł Hokus pokus daj mi krokus! pochodzi z serwisu Karne24.com.

Ślimak jaki jest każdy widzi. Każdy Polak kojarzy przecież wierszyk Jana Brzechwy „Mój ślimaczku pokaż różki”. Ślimak ma dobry PR, jest niezwykle pożytecznym stworzeniem, najczęściej spotykanym w dżdżysty dzionek. Śluz ślimaka wykorzystywany jest do produkcji wysokiej jakości kosmetyków (stosunkowo duża zawartość allantoiny, kolagenu, elastyny i kwasu glikolowego,  nawet witaminy A i C), ale bez wątpienia największe zastosowanie ślimaki znajdują w gastronomii (szczególnie kuchni francuskiej), lecz o tym z wiadomych względów nie będę pisał. Jest faktem notoryjnie znanym, że ślimak winniczek (tak, o tym roślinożercy mowa) jest bezkręgowcem, który w ciągu 48 godzin może błyskawicznie złożyć nawet 50-100 jaj. Ślimaki należą w systematyce do typu Mięczaki (Mollusca) gromada Ślimaki (Gastropoda), rząd Płucodyszne (Pulmonata), rodzina Ślimakowate (Helicidae), rodzaj Śimak (Helix), gatunek Winniczek (Helix pomatia). No dobra tutaj przesadziłem z tą wiedzą powszechną, no chyba że zapytamy o to jakiegoś biologa, a najlepiej ze specjalizacją z zakresu limakologii (dziękuję wujku Google i Ciociu Wikipedio).

Ślimaki w stokrotkach (fot. Paweł Czarnecki)

Winniczka można spotkać wszędzie, zarówno na nizinach, bagnach jak też w górzystych rejonach. Żyje 4-6 lat, zapada w sen zimowy zasklepiając swoją muszlę błoną (epifragma). W klasie ślimaków winniczki są niezwykle szybkie, bowiem prędkość 1 m na godzinę (tzw. jedna ślimakogodzina) to naprawdę całkiem niezły wynik. Podobno bywa w długi weekend majowy nawet widziany na Olszy (są świadkowie naoczni) i na ul. Brackiej (świadkowie ze słyszenia i dodatkowo nagranie w jakości 4K). Nie warto zanudzać szczegółami, ale jeśli chcesz o ślimakach więcej poczytać, proszę bardzo, oto ciekawa publikacja o ślimakach.

Ślimak okiem prawnika

Łypnijmy okiem w ślimaka stronę i zastanówmy się przez chwilę co o ślimaku powinien wiedzieć prawnik. Pewnie to samo co przeciętnie wykształcony człowiek, no może nieznacznie więcej. Prawnik powinien przejrzeć kilka ustaw i dowiedzieć się jak ustawodawca odnosi się do tego stworzenia. Z uwagi na fakt, że ślimak nie jest kręgowcem, nie stosujemy wobec niego przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. nr 111 poz. 724). Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. poz. 2183) wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej: u.o.p.), ślimak został wymieniony w Załączniku nr 2 „Gatunki zwierząt objętych ochroną częściową” (poz. 84) oraz z załącznikiem nr 3 „Gatunki zwierząt objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane” (poz. 2).

Z uwagi na fakt, że ślimak nie jest kręgowcem, nie stosujemy wobec niego przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. Nr 111 poz. 724).

Na potrzeby jednak tego mniej lub bardziej humorystycznego tekstu przyjąć należy, że także ślimak nie będąc kręgowcem, podobnie jak pozostałe zwierzęta „(…) jest zdolny do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę”. Weź to sobie zacnie do serca.

Czego ślimakom nie możemy robić?

Tego czego sam nie chciałbyś, aby Tobie uczyniono – krótko i na temat. Wracając jednak do lektury wskazanego wyżej Rozporządzenia w stosunku do dziko występujących zwierząt, należących do gatunków objętych ochroną ścisłą oraz częściową, o których mowa w lp. 1-478 i 480-592 w załączniku nr 1 do rozporządzenia (nie dotyczy ślimaka) oraz w lp. 1-210 w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wprowadza się następujące zakazy: umyślnego zabijania; umyślnego okaleczania lub chwytania; umyślnego niszczenia ich jaj lub form rozwojowych; transportu; chowu; zbierania, pozyskiwania, przetrzymywania lub posiadania okazów gatunków; niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania; niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk lub innych schronień; umyślnego uniemożliwiania dostępu do schronień; zbywania, oferowania do sprzedaży, wymiany lub darowizny okazów gatunków; wwożenia z zagranicy lub wywożenia poza granicę państwa okazów gatunków; umyślnego przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca; umyślnego wprowadzania do środowiska przyrodniczego itp. Zakazów zresztą jest znacznie więcej, szczegóły w ustawie.

Ślimaki pędzące na żer (fot. Paweł Czarnecki)

Regionalny dyrektor ochrony środowiska a niekiedy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, na obszarze swojego działania i na obszarach morskich może jednak zezwolić w stosunku do gatunków objętych ochroną częściową na czynności podlegające zakazom określonym w art. 51 ust. 1 i ust. 1a u.o.p. oraz art. 52 ust. 1 i ust. 1a u.o.p. W praktyce oznacza to, że osoba, która dysponuje stosownym zezwoleniem nie popełnia czynu bezprawnego. Każdy potencjalny zbieracz ślimaków powinien złożyć stosowny wniosek. Nie musisz być mistrzem pokemonów, aby złapać ślimaki. Łatwo zresztą je znaleźć (można w necie ściągnąć stosowną aplikację). Spieszcie się zatem!

„Zbierając ślimaki potrzebujesz stosownego zezwolenia”

Wniosek o wydanie zezwolenia na zbiór ślimaków

Jak wyżej wskazano zbierając ślimaki konieczne jest wcześniej złożenie wniosku, w którym wskazuje się: dane wnioskodawcy (imię, nazwisko i adres albo nazwa i siedziba wnioskodawcy, nr tel., adres poczty elektronicznej); cel i uzasadnienie wykonania wnioskowanych czynności; wskazanie czynności, na które ma być wydane zezwolenie, miejsca, na terenie których zbierane będą ślimaki winniczki (położenie administracyjne z podziałem na powiaty i gminy), liczba lub ilość osobników planowanych do pozyskania (należy podać informacje na temat planowanej wielkości zbioru na danych terenie – powiat/gmina), sposób oraz planowany termin pozyskiwania ślimaka winniczka (należy wskazać przedział czasowy w okresie pozyskiwania ślimaków), osoby prowadzące punkty skupu winniczka na rzecz wnioskodawcy oraz adresy punktów skupu, nazwa i adres podmiotu, który będzie uśmiercał zwierzęta oraz uiścić opłatę skarbową (82 zł). Na stronach internetowych regionalnych dyrekcji ochrony środowiska można uzyskać wzory wniosków, które w zależności od województwa nieznacznie różnią się od siebie. Po zakończeniu zbiorów konieczne jest złożenie sprawozdania z wykonania uzyskanego zezwolenia.

Gdzie, kiedy i jakie ślimaki zbierać?

W wolnym czasie, dniem i nocą, tak w dni powszednie jak i święta (w tym niedziele handlowe i niehandlowe) zarówno pogodne, jak też pochmurne. W tym samym Rozporządzeniu zaznaczono, że ręczny zbiór osobników o średnicy muszli nie mniejszej niż 30 mm w okresie od dnia 20 kwietnia do dnia 31 maja. Warto nadmienić, że przeciętne wymiary muszli ślimaków wynoszą 30-45 mm szerokości oraz 30-50 mm wysokości.

„Można zbierać ślimaki winniczki, których średnica muszla wynosi przynajmniej 3 cm”

W żadnym wypadku nie zbieraj ślimaków w parkach narodowych, rezerwatach przyrody, parkach krajobrazowych, obszarach chronionego krajobrazu oraz obszarach Natura 2000. Wtedy możesz mieć poważne kłopoty z prawem, ale o tym za chwilę. Z ustaleń Redakcji wynika, że to początkowo piosenka „Cleo – Łowcy Gwiazd” miała nosić tytuł „Łowcy ślimaków” i opowiadać o zbieraniu ślimaków. Dowodem tego miały być zresztą w piosence słowa „W dzień nie szukaj ślimaków one nocą są”. Ile w tej legendzie prawdy nie wiadomo, ale ziarnko na pewno.

Ślimaki pod ochroną prawa karnego

Przepisów, które chronią te szlachetne istoty jest wiele, nas interesują głównie te, które dotyczą głównie prawa karnego lub prawa wykroczeń. W zależności od sposobu działania sprawcy możliwe jest niekiedy popełnienie przestępstwa wskazane w rozdziale XXII Kodeksu karnego zatytułowanym „Przestępstwa przeciwko środowisku”, przy czym co do zasady jeśli przedmiotem czynności wykonawczej będzie ów ślimak i środowisko w którym funkcjonuje w głównej mierze znajdą zastosowanie przepisy Ustawy o ochronie przyrody. Są tam zarówno typy zachowań zakwalifikowane jako przestępstwa, jak też wykroczenia.

Zgodnie z art. 131 pkt 14 u.o.p., „kto bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom narusza zakazy w stosunku do roślin, zwierząt lub grzybów objętych ochroną gatunkową podlega karze aresztu albo grzywny”.

Sprawcą może być każda osoba nie posiadająca stosownego zezwolenia, która ukończyła 17 lat, niezależnie czy zakazy naruszyła umyślnie, czy też nieumyślnie. Mając na względzie z kolei przepisy Kodeksu wykroczeń należy stwierdzić, że w wypadku popełnienia wykroczenia z art. 131 pkt 11 u.o.p. sprawcy będzie groziła kara aresztu od 5 do 30 dni, natomiast kara grzywny od 20 do 5000 zł. Ściganie tego typu czynu zabronionego następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Możliwe jest również udzielenie mandatu sprawcy, co do zasady do 500 zł. Jeśli mandatu nie przyjmiesz, możesz odpowiadać przed sądem rejonowym najczęściej w postępowaniu nakazowym.

Ile można zarobić na zbieractwie ślimaków

Górnej granicy nie ma, zarobek uzależniony jest od trzech czynników: jakości zebranych ślimaków, miejsca skupu oraz oczywiście ilości zebranych mięczaków. Muszle twarde i z kołnierzem ( muszla z kołnierzem czyli wywinięte) oraz nieuszkodzone świadczą o wysokiej jakości zebranych winniczków. Generalnie cena w zależności od regionu kraju i na przestrzeni ostatnich lat waha się w granicach od 1,2 zł do 3 zł za kilogram. Mając na względzie fakt, że jeden ślimak waży 25-35 g, zatem na kilogram trzeba zebrać ich ok. 30. Łatwo zatem nie jest.

Ślimacze gody (fot. Paweł Czarnecki)

Jeśli jednak nie masz doktoratu ze zbieractwa, ani też 6 rąk, to raczej ślimakami nie zarobisz na zakup bitcoina, ale już na warunek z karnego powinno się udać (czego Ci nie życzymy). Dzięki  naszym rodakom – zbieraczom, Polska jest jednym z głównych eksporterów ślimaka winniczka na świecie. Pamiętaj o tym, zejdź z kanapy, wyskocz z internetów i na ślimaki marsz, byle zbierać z głową i z kodeksem w ręce.

PS. W czasie pisania (przed i po również), nie ucierpiał żaden ślimak, choć nie uiszczono im żadnych praw autorskich. Jeśli macie zezwolenie pędźcie na ślimaki!

Artykuł Ślimaki – złap je wszystkie! pochodzi z serwisu Karne24.com.

„Można usiłować podżeganie” – teza głoszona przez prof. Piotra Kardasa z Uniwersytetu Jagiellońskiego oznacza, że odpowiedzialność karna za podżeganie nie jest uzależniona od skutecznego nakłonienia innej osoby, by ta popełniła przestępstwo. Sprawca nakłaniający kogoś do popełnienia przestępstwa może odpowiadać także za nieskuteczne podżeganie, jeżeli jego zachowanie bezpośrednio zmierzało do wywołania u innej osoby zamiaru dokonania czynu zabronionego.

Teza o możliwości usiłowania podżegania wynika ze skrzyżowania tzw. formy stadialnej (usiłowania) z formą współdziałania, jaką jest podżeganie.

„Do podżegania, stanowiącego odrębny od form sprawczych czyn zabroniony, znajdują zastosowanie regulacje odnoszące się do tzw. stadialnych postaci popełnienia przestępstwa. Oznacza to, że podżeganie może być popełnione w formie usiłowania” – podkreśla w komentarzu do art. 18 k.k. prof. Piotr Kardas.

Kwalifikacja prawna czynu osoby, która usiłowała nakłonić kogoś do popełnienia przestępstwa, składa się z art. 13 § 1 w zw. z art. 18 § 2 w zw. z art. XYZ (w miejscu XYZ pojawia się każdorazowo przepis określający konkretne przestępstwo, do którego sprawca nakłaniał inną osobę, np. zabójstwo czy oszustwo).

Zagadnienie dopuszczalności łączenia formy stadialnej z podżeganiem doczekało się uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego, który 21 października 2003 r. stwierdził: „Podżeganie może być popełnione w formie usiłowania, i to zarówno wtedy, gdy usiłujący bezskutecznie nakłania do czynu zabronionego o znamionach określonych w przepisach części szczególnej kodeksu karnego jak i wtedy, gdy bezskutecznie nakłania do czynu zabronionego o znamionach podżegania” (uchwała 7 sędziów SN z dnia 21 października 2003 r., I KZP 11/03).

Sąd Najwyższy zajmował się „łańcuszkiem” złożonym z dwóch podżegań, a sprawcy zarzucono popełnienie ich usiłowania.

Można usiłować podżeganie – torba Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego

Uznano, że możliwe jest rozszerzenie odpowiedzialności karnej na etap poprzedzający dokonanie podżegania do podżegania. Skoro podżeganie może polegać na nakłanianiu innej osoby do dokonania kolejnego podżegania, a samo podżeganie jest czynem zabronionym, który można usiłować, to dopuszczalny jest również łańcuszek polegający na usiłowaniu podżegania innej osoby do podżegania kolejnej osoby do popełnienia czynu zabronionego.

Możliwość krzyżowania się usiłowania z podżeganiem (i pomocnictwem) jest przedmiotem kontrowersji i wielu dyskusji między przedstawicielami Krakowskiej Szkoły Prawa Karnego. Przykładowo prof. Andrzej Zoll konsekwentnie podnosi, że rozszerzanie zakresu kryminalizacji na zachowania zagrażające dobru prawnemu w sposób wysoce abstrakcyjny – a takim zachowaniem jest usiłowanie odniesione do łańcuszkowego podżegania – wywołuje wątpliwości co do zgodności takiego generalnego rozwiązania z Konstytucją RP.

Bawełniane torby z karnistycznymi hasłami dołączane są bezpłatnie do publikacji Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego w wybranych księgarniach w całej Polsce (sprawdź listę księgarni współpracujących z Instytutem). Wkrótce zaprezentujemy kolejne hasła wraz z torbami, na których się znalazły.

Elementy graficzne toreb zaprojektował Bartosz Mamak, współtwórca grupy artystyczno-projektowej Big Poster i czasopisma BIG POSTER ZIN. Patronem medialnym projektu jest portal Karne24.com.

Copyright © 2017 by KIPK
Foto: Bartosz Mamak

Artykuł „Można usiłować podżeganie” – popularyzacja złotych myśli Krakowskiej Szkoły Prawa Karnego pochodzi z serwisu Karne24.com.

„Państwo to my” to studencki projekt realizowany w ramach olimpiady projektów społecznych „Zwolnieni z teorii”. Rozpoczął się od przeprowadzenia sondy ulicznej, w której niemal w sokratejski sposób studenci próbowali „wydusić” od respondentów odpowiedzi na zadawane przez nich pytania.

Głównym tematem sondy były kwestie ustrojowe, takie jak czas trwania kadencji poszczególnych konstytucyjnych organów państwa czy zagadnienie odpowiedzialności osób piastujących ich funkcje.

Respondenci byli też pytani o kwestie mniej oczywiste: czy sędzia może być wykładowcą na uczelni wyższej? ile potrzeba podpisów, aby złożyć obywatelski wniosek o przeprowadzenie referendum?

Wśród najbardziej problematycznych pytań pojawiły się również te dotyczące możliwości ograniczania praw obywatelskich. „Każdy ma swoje prawa i swój wybór! I uważam, że nie można” – usłyszymy od uczestniczki sondy. Gdy studenci pytali o to, kto zastępuje Prezydenta w czasie, gdy ten nie jest zdolny do sprawowania urzędu, zdarzało się, że rozmówcy odpowiadali, że robi to premier lub wiceprezydent. Trudności przysporzyło także pytanie o to, czy Prezydent – zgodnie z Konstytucją – odpowiada przed Bogiem i historią.

Studencki projekt nie kończy się jednak na przeprowadzeniu sondy! Przygotowywana jest bowiem seria filmików, w których studenci sami odpowiadają na stawiane wcześniej respondentom pytania. Efekty ich pracy można już oglądać w serwisie Youtube oraz śledzić na profilu projektu na Facebooku.

Jeżeli zatem po obejrzeniu sondy sami macie wątpliwości jak prawidłowo odpowiedzieć na pytania zadane przechodniom, odwiedźcie profil projektu „Państwo to my”. Na początek można dowiedzieć się: O co właściwie chodzi w Konstytucji?

Video: Państwo to My

Artykuł „Czym zajmuje się Trybunał Konstytucyjny? Niczym” – czyli uliczna sonda w Krakowie pochodzi z serwisu Karne24.com.

O odpowiedzi na pytania poprosiliśmy dra Pawła Czarneckiego z Katedry Postępowania Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Matura rozszerzona z WOSu (formuła od 2015 r.)

Odpowiedź na zadanie 16

Sąd A – Sąd Najwyższy.
Sąd B – Sąd Apelacyjny.
Środek odwoławczy od wyroku (C) – apelacja.
Nadzwyczajny środek zaskarżenia w postępowaniu karnym (D) – kasacja.
Nadzwyczajny środek zaskarżenia w postępowaniu cywilnym (E) – skarga kasacyjna.

Odpowiedź na zadanie 17

Przepis A – Kodeks Pracy.
Przepis B – Kodeks Karny.
Przepis C – Kodeks Cywilny.

Odpowiedź na zadanie 20

1. W postępowaniu, o którym mowa w przytoczonych przepisach prawnych stronami są oskarżony i prokurator – FAŁSZ.
2. Dochodzenie prowadzone przez policję może być częścią postępowania, o którym mowa w przytoczonych przepisach prawnych – PRAWDA.
2. Prokurator sprawuje nadzór lub prowadzi postępowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach prawnych – PRAWDA.

Dr Czarnecki: „Pytania były łatwe”.

Kamil Mamak: Jak Pan ocenia trudność tegorocznych pytań związanych z prawem i procedurą karną?

Paweł Czarnecki: Z reguły nie wypowiadam się na temat: czy dane pytanie jest trudne, czy łatwe – jest to w wielu przypadkach kwestia indywidualna. Zależy bowiem od zdolności danego studenta, samodzielności, ambicji, a niekiedy także szczęścia. Z uwagi jednak, że staram się unikać prawniczej odpowiedzi „to zależy”, odpowiadam na zadane pytania. Na postawione pytanie powiem zatem, że zaprezentowane pytania na tegorocznej rozszerzonej maturze z WOSu były łatwe.

„Przy najbliższej okazji sprawdzę, czy moi studenci poradzą sobie z tymi pytaniami”.

K.M.: Czy Pana studenci mogliby mieć problemy z ich rozwiązaniem?

P.C.: Prowadzę ćwiczenia z  procesu karnego na UJ i z reguły są to zajęcia ze studentami trzeciego, czwartego i piątego roku, a zatem osobami, które już mają zdane prawo karne. Wielu z tych studentów to osoby, które za parę miesięcy będzie absolwentami prawa. Wspomniane pytania z matury to pewnego rodzaju abecadło wiedzy karnistycznej, czy nawet szerzej – podstaw prawa. Z tych powodów nie wyobrażam sobie, aby ktoś ze studentów zgłębiających tajniki procesu karnego nie odpowiedział prawidłowo na maturalne pytania. Warto mieć mieć na uwadze, że studenci z UJ to piekielne zdolne bestie, że się tak wyrażę. Przyszło mi właśnie do głowy, że może przy najbliższej okazji sprawdzę, czy sobie z tymi pytaniami poradzą.

K.M.: Patrząc wstecz, czy Pan w klasie maturalnej miał wiedzę pozwalającą odpowiedzieć na powyższe pytania?

P.C.: Szczerze? Chyba wówczas nie zdałbym matury z WOSu na poziomie rozszerzonym na przyzwoitym poziomie. Wskazałbym dwa powody tego stanu rzeczy. Po pierwsze, dziś większość studentów ma znacznie lepsze pomoce naukowe – podręczniki i repetytoria z WOSu nie przypominają czarno-białych skryptów, ale są to profesjonalne przygotowane pomoce naukowe. W wielu ówczesnych podręcznikach nie było w ogóle części poświęconej poszczególnym dziedzinom prawa, a co najwyżej omawiano ogólne zagadnienia z prawa ustrojowego (tzn. prawa konstytucyjnego). Po drugie, byłem raczej średnio pilnym licealistą, bardziej interesowała mnie historia. Trzymam oczywiście kciuki za tych, którzy oczekują na wyniki nie tylko z matury z WOSu. W interesie wszystkich wykładowców jest to, aby na UJ dostali się maturzyści z jak najlepszym wynikiem. Z oczywistych powodów.

Rozmawiał Kamil Mamak
Pełny arkusz maturalny.

Artykuł Sprawdź czy poradziłbyś sobie z karnym na maturze z WOSu pochodzi z serwisu Karne24.com.

„Pragnienie” to już 11. tom z Harrym w roli głównej. Czytelnikom, którzy już mieli do czynienia z kryminałami z tej serii, nie trzeba go przedstawiać. Dla wielbicieli książek Nesbø dobra wiadomość jest taka, że w 11. tomie w zasadzie nic się nie zmieniło.

Czy warto sięgnąć po kolejną część przygód Harry’ego?

Harry jest tak samo niepokorny (lub irytujący – co kto woli), a pewne wydarzenia z jego udziałem po prostu da się przewidzieć. Tego ostatniego nie traktuję jednak jako wady – mój spokój zostałby pewnie zaburzony, gdyby Harry nagle przeszedł diametralną przemianę i zmienił swój modus operandi.

Osobom, które jeszcze go nie znają, nie polecam rozpoczynania swojej przygody z Nesbø akurat od tego tomu.

Chociaż historia opowiedziana w „Pragnieniu” zapewne byłaby interesująca także bez znajomości poprzednich części serii, to jednak „Upiory”, „Policja” i „Pragnienie” stanowią szerszą całość, a liczne nawiązania do poprzednich wydarzeń mogą utrudniać odbiór nowej opowieści. Poza tym szkoda psuć sobie zabawę. Kiedy jeszcze nie wiedziałam, że książki Nesbø najlepiej jednak czytać po kolei, sięgnęłam najpierw po „Pancerne serce”, a dopiero potem po „Pierwszy śnieg” i nieopatrznie dowiedziałam się kim jest Bałwan. Nie popełniajcie mojego błędu.

Osoby, którym Harry jest już znany, powinny być z lektury zadowolone.

Nesbø konsekwentnie trzyma poziom, który sam sobie wyznaczył poprzednimi tomami.

(Może poza słabszymi „Człowiekiem nietoperzem” i „Karaluchami”). Autor próbuje zastawić na czytelnika te same zasadzki, co dotychczas, chociaż – szczerze mówiąc – za 11. razem dużo łatwiej jest w nie nie wpaść (tutaj niezrównany był dla mnie „Wybawiciel””, w którym wszystko było zupełnie inne, niż się na pierwszy rzut oka wydawało). Ponieważ chciałabym uniknąć spoilerów, dodam tylko, że mam nadzieję, że w jednej z ostatnich scen dałam się jednak nabrać. Ale żeby dowiedzieć się tego na pewno, trzeba będzie jeszcze trochę poczekać.

Z kim tym razem mierzy się Harry? Dla osób zaznajomionych z poprzednimi tomami serii nie będzie stanowiło niespodzianki, że zabójca jest brutalny, a sposób popełnienia zbrodni – nietypowy. Jeżeli wolicie kryminały typu cozy, to wszechobecna w „Pragnieniu” krew może Wam przeszkadzać. Jeżeli natomiast jeszcze nie wiecie czy Nesbø jest dla Was odpowiedni, zerknijcie na okładkę. Dość dobrze odzwierciedla ona to, co czeka na czytelnika wewnątrz.

Merytorycznie o przestępczości seksualnej

Tematem przewodnim „Pragnienia” jest przestępczość seksualna. W jednej ze scen podczas odprawy policyjnej w książce padają takie oto słowa: „(…) powszechnie sądzono, że z przestępstwami na tle seksualnym wiąże się największe ryzyko recydywy. Nowoczesne badania wykazują, że wcale tak nie jest. Prawdopodobieństwo powtórzenia się gwałtu jest najmniejsze. BBC Radio 4 podało niedawno, że szansa na ponowne aresztowanie przestępców wynosi w USA sześćdziesiąt procent, a w Wielkiej Brytanii pięćdziesiąt. Często osoby takie są aresztowane za ten sam rodzaj przestępstwa. Ale nie jest tak w wypadku gwałtu. Ze statystyk amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości wynika, że siedemdziesiąt osiem przecinek osiem procent osób przyłapanych na kradzieży pojazdów aresztowano za takie samo przestępstwo w ciągu trzech lat, a spośród skazanych za przechowywanie i sprzedaż przedmiotów pochodzących z kradzieży było to siedemdziesiąt cztery procent. I tak dalej. Natomiast w wypadku gwałtów liczba ta wynosi zaledwie dwa i pół procent”.

Zainspirowana tym fragmentem postanowiłam sprawdzić:

Czy Jo Nesbø przygotował się merytorycznie do pisania powieści?

O komentarz poprosiliśmy dra Macieja Bocheńskiego, specjalistę od spraw przestępczości seksualnej, autora licznych publikacji naukowych na ten temat, m.in. monografii pt. „Prawnokarna reakcja wobec sprawców przestępstw z art. 197 k.k i art. 200 k.k w świetle teorii i badań empirycznych”. Oto, czego się dowiedzieliśmy.

Dr Bocheński: Niskie ryzyko recydywy wśród gwałcicieli

„Przedstawiona konkluzja zawiera pewne – jak się wydaje nie do końca uprawnione – uproszczenie. Nie sposób bowiem nie zwrócić uwagi, że w pierwszym fragmencie bohater powieści wskazuje na „przestępstwa na tle seksualnym”, a dalsza część koncentruje się wyłącznie na zgwałceniu. To pierwsza istotna kwestia wymagająca uwagi:

Poziom recydywy różni się bowiem pomiędzy poszczególnymi typami czynów zabronionych

– choćby między sprawcami obcowania płciowego z małoletnimi (ang. child molesters) a sprawcami zgwałceń (ang. rapists).

Co do sprawców zgwałceń: istotnie odsetek sprawców dopuszczających się ponownego popełnienia przestępstwa zgwałcenia nie jest zatrważająco wysoki. Większość badań (w zależności od przyjętej metodologii badawczej, doboru próby oraz sposobu analizy) wskazuje, że ponownego popełnienia przestępstwa dopuszcza się między 6% a nawet 36% sprawców zgwałceń. W niektórych badaniach odsetek ten wynosił jednak nawet ponad 50%.

Dokonując oceny i analizy badań należy jednak zawsze zwracać uwagę na to czy mierzony był ogólny poziom recydywy, czy też brano pod uwagę ponowne popełnienie jakiegoś konkretnego przestępstwa (lub określonego rodzaju przestępstwa).

Wyniki badań istotnie pozwalają na zasadne twierdzenie, że wśród sprawców zgwałceń relatywnie najmniejsze jest ryzyko ponownego popełnienia zgwałcenia

(nie więcej niż kilka procent), nieco większe – jakiegokolwiek przestępstwa seksualnego (kilkanaście procent), choć już w przypadku jakiegokolwiek przestępstwa z użyciem przemocy poziom ten sięgać może 20-30%, a generalnie ujmowanego ponownego popełnienia przestępstwa nawet 50%.

W Polsce niestety nie są prowadzone badania, które pozwoliłyby dokładnie przeanalizować omawiane zagadnienie. W USA lub Anglii i Walii przyjęty sposób badania sprawców polega na długofalowej analizie i monitorowaniu zachowania sprawców po zakończeniu odbywania przez nich kary. W naszym kraju zdarzają się badania akt spraw sądowych, które pozwalają jedynie stwierdzić jaki odsetek sprawców przestępstwa zgwałcenia uprzednio był karany za zgwałcenie – odsetek ten istotnie nie jest wysoki i zazwyczaj nie przekracza 10%”.

Wnioski?

W świetle wypowiedzi eksperta odpowiedź na pytanie:

Czy lektura kryminału z Harrym Hole poza rozrywką dostarcza nam również wiedzy merytorycznej?

– powinna brzmieć: w zasadzie tak. To kolejny punkt dla pana Nesbø!

Jo Nesbø, „Pragnienie”, Wydawnictwo Dolnośląskie 2017.

Foto: M.P.-G.

Artykuł Czy warto było czekać na powrót Harry’ego Hole? Jo Nesbø, „Pragnienie” pochodzi z serwisu Karne24.com.

Nie jesteśmy pewni, czy jest aż tak źle, ale na pewno lubimy układać sobie świat prawa karnego tworząc przynajmniej dychotomiczne podziały rzeczywistości, o której piszemy. Nie tak dawno podczas pewnej konferencji naukowej prelegenci wygłaszali referaty i co rusz podnosili, że danemu zagadnieniu przydaje się w piśmiennictwie dwie charakterystyki, z których prawidłowa wydaje się tylko jedna.

Wsłuchując się w referaty doszliśmy do wniosku:

W sumie całe życie karnisty jest niejako dychotomiczne. Zaczyna się już u zarania, gdy młody prawnik staje przed wyborem – cywilne albo karne.

Potem chyba jest już z górki. Poniżej nasz subiektywny wybór codziennych dychotomii strapionego karnisty. Tak więc problem towarzyszący mu na co dzień może być:

• sensu largo albo sensu stricto
• restryktywny albo ekstensywny
• otwarty albo zamknięty
• szeroki albo wąski
• subiektywny albo obiektywny
• pozytywny albo negatywny
• normatywny albo ontologiczny
• umiarkowany albo skrajny
• enumeratywny albo otwarty
• retroaktywny albo prospektywny
• materialny albo formalny
• subsydiarny albo samoistny
• generalny albo indywidualny
• konkretny albo abstrakcyjny
• aksjologiczny albo językowy
• dogmatyczny albo kryminalnopolityczny
• penalny albo restytucyjny
• fakultatywny albo obligatoryjny
• umyślny albo nieumyślny
• wyłączający winę albo wyłączający bezprawność

Czy Wasz los można opisać jeszcze innymi dychotomiami? Zapraszamy do komentowania.

Mikołaj Iwański
Witek Zontek
Foto: picjumbo.com

Artykuł Dychotomiczny los karnisty pochodzi z serwisu Karne24.com.

Kiedy książka trafiła w moje ręce, poprzeczka okazała się być zawieszona bardzo wysoko, a to za sprawą logo Gault&Millau Polska widniejącego na tylnej okładce. Pierwsze wrażenie po przekartkowaniu książki: jest przepięknie wydana i jak na książkę kucharską przystało bogato ilustrowana fotografiami.

Książkę słowem wstępnym opatrzył Profesor Tadeusz Tomaszewski, który napisał:

„Chcemy również, aby Jubileusz był okazją do wspólnej zabawy i rozrywki, aby pokazywał inną, mniej poważną twarz Uniwersytetu oraz dawał możliwość lepszego poznania naszych pracowników i doktorantów.

Dlatego właśnie powstała Uniwersytecka książka kucharska, dzięki której będziecie mogli poznać kulinarne pasje i smaki wielu członków naszej społeczności akademickiej, a także ich zainteresowania i hobby, niekoniecznie związane z nauką”.

Przepisy i opowieści

Twórcy książki w 100% wywiązali się z obietnicy złożonej przez Profesora Tomaszewskiego we wstępie. Książka podzielona jest na 5 głównych rozdziałów (przystawki i inne dodatki, zupy, dania główne, desery, napoje). W każdym z rozdziałów znajdziemy przepisy na dania rekomendowane przez pracowników UW poprzedzone krótką notką o osobie prezentującej przepis.

I tak, możemy poznać m.in. przepis na rosół niecodzienny Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Warszawskiego, Profesora Marcina Pałysa, przepis na zupę (moim zdaniem niebanalną) ze stokrotek dr Hanny Werblan-Jakubiec, dyrektora Ogrodu Botanicznego UW, czy też przepis na indyka akademickiego Profesora Jacka Marii Kurczewskiego (socjologa, który jest również autorem publikacji na temat antropologii kulinarnej i inicjował na UW podyplomowy kurs kultury kulinarnej).

Karnistów zainteresuje przepis na tort z orzechów włoskich Profesora Tadeusza Tomaszewskiego: prawnika, kryminalistyka, któremu – jak dowiadujemy się z informacji o Autorze przepisu – chociaż na co dzień uczy studentów na Wydziale Prawa i Administracji UW jak wykrywać zbrodnie, jedzenie nie kojarzy się z truciznami, ale z przyjemnością. Profesor lubi smakować różne potrawy i napoje, najlepiej coca-colę, która (co sam stwierdził) różnie smakuje w różnych częściach świata.

Ale „Uniwersytecka książka kucharska” to poza przepisami także zbiór esejów, w których Sylwia Chutnik radzi jak zrobić zakupy na bazarze; tutaj cenna wskazówka:

W Warszawie nie należy dotykać towaru, bo „towar macany należy do macanta”.

Profesor Maria Krzysztof Byrski przybliża podejście do jedzenia w Indiach, Profesor Małgorzata Korzycka przedstawia czym zajmuje się prawo żywnościowe, a dr Robert Gawkowski opowiada o tym co i gdzie jadali studenci UW. Z tego ostatniego eseju można dowiedzieć się, że w początkowym okresie istnienia UW biedniejsi studenci, aby otrzymać bezpłatny miesięczny nocleg i obiad pracowali jako guwernerzy, ale również w kancelariach prawniczych.

Jak pisze dr Gawkowski, „czasami praca taka nosiła w sobie zarodki niebezpiecznego nałogu. Oto student prawa Jan Niepomucen Janowski udzielał korepetycji dzieciom handlarza winem i jako dodatek do swojego wynagrodzenia dostawał szklanicę reńskiego wina”.

Słodka porada prawna

Na koniec warto wspomnieć o przepisie na błyskawiczną zupę z dyni dr Katarzyny Julii Furman. Zupa – jak twierdzi dr Furman – jest idealna do przygotowania po zajęciach w jesienne wieczory. Dlaczego jednak spośród ponad czterdziestu przepisów wybrałam właśnie ten? Ze względu na osobę Autorki: adiunkta w Klinice Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, zajmującej się w swojej pracy naukowej m.in. edukacją kliniczną studentów i dostępem obywateli do pomocy prawnej i wymiaru sprawiedliwości.

Skoro bowiem już jesteśmy przy nauczaniu klinicznym prawa, to nie można zapominać o tym, że w tym roku jubileusz 20-lecia obchodzić będzie pierwsza w Polsce klinika, Studencka Poradnia Prawna Uniwersytetu Jagiellońskiego założona w 1997 r. przy Wydziale Prawa i Administracji UJ przez Profesor Marię Szewczyk, Profesora Fryderyka Zolla oraz dr Halinę Nieć.

Jedną z tradycji Poradni są wspólne spotkania wigilijne, na które potrawy przygotowują studenci, a stąd już przecież bardzo niedaleko do książki kucharskiej. Każdy absolwent Poradni miałby zapewne swoje kulinarne skojarzenie z Poradnią, moim skojarzeniem jest:

Omlet z jabłkami

Składniki:
2 jajka
2 łyżki mąki
2 łyżeczki cukru
1 średniej wielkości jabłko, twarde i kwaśne
łyżka masła

Przygotowanie:
Jabłko obieramy, wycinamy gniazdo nasienne, kroimy na grube plastry. Masło rozpuszczamy na średniej wielkości patelni, na maśle przysmażamy plastry jabłka. Jajka rozbijamy, do dwóch różnych naczyń wbijamy białka i żółtka. Białka ubijamy, a gdy będą sztywne dodajemy do nich żółtka, mąkę i cukier. Mieszamy delikatnie, tylko do połączenia się składników. Masę wylewamy na patelnię z przysmażonymi jabłkami, smażymy na małym ogniu. Gdy omlet będzie odchodził od patelni, przekładamy go i smażymy również z drugiej strony. Omlet można posypać cukrem pudrem lub podawać z dżemem.

W drugim wariancie zamiast kroić jabłko na plastry możemy je zetrzeć na tarce o grubych oczkach. Wtedy do masy jajecznej dodajemy starte surowe jabłko i całość wylewamy na masło rozpuszczone na patelni, a następnie smażymy z dwóch stron.

Smacznego!

Omlet z jabłkami poleca się na sobotnie śniadanie, a my polecamy Uniwersytecką Książkę Kucharską (Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016).

Artykuł Co na obiad proponuje JM Rektor UW, czyli Uniwersytecka Książka Kucharska pochodzi z serwisu Karne24.com.