Wykład

Wykład – jako forma tradycyjnie otwarta – ma status szczególny, chcieliśmy, aby był dostępny jak dla największej liczby osób, bez względu na to czy są zapisani na przedmiot, czy też nie. Wprawdzie w Katedrze Prawa Karnego UJ od lat nagrywane były wykłady, które dostępne są na jej stronie internetowej, jednak tym razem chcieliśmy, żeby wykład był na żywo i możliwa była interakcja ze słuchaczami. Mając do wyboru platformę Facebook, która pozwala na streaming filmu na żywo i na której zebrano społczesność ponad 5 tys. osób, zdecydowaliśmy się uruchomić jednak kanał na YouTube.

Do dnia 19 marca kanał zasubskrybowało ponad 500 osób, a sam pierwszy wykład został wyświetlony ponad 3 tys. razy. Dodać należy, że wykorzystano do tego infrastrukturę Wydziału Prawa i Administracji UJ, dzięki czemu zarówno obraz jak i dźwięk są wysokiej jakości. Trzeba mieć na uwadze, że w przypadku transmisji z użyciem własnego laptopa z domu jakość będzie gorsza. 

Wybrano YouTube zamiast Facebooka z tego powodu, że YouTube ma lepsze narzędzia do zarządzania filmami – łatwiej je edytować, dodawać miniaturki, opisy itp. Łatwiej to też się udostępnia dalej np. można wklejać na inne strony. Nie oznacza to, że Facebook w kontekście nauczania został zupełnie zarzucony – na nim mają pojawiać się dodatkowe materiały, tam też można zadawać pytania dotyczące materii poruszanej na wykładzie, na Facebooku pojawiają się też wszystkie informacje organizacyjne.  

Pewnym zagrożeniem związanym z udostępnieniem wykładu na żywo jest to, że mogą pojawić się trolle, które będą zaśmiecały czat. Nie inaczej było na pierwszym wykładzie dostępnym na żywo. Trzeba było na bieżąco moderować dyskusję i usuwać śmieciowe treści. Jeżeli ktoś nie ma osób, które mogłyby to robić, można też usunąć takie treści po wykładzie. 

Prof. Wróbel podczas wykładu powiedział, że trzeba się zastanowić czy w ogóle tradycyjna forma wykładu – polegająca na tym, że profesor mówi, a studenci słuchają – ma jeszcze sens. Kolejne materiały, które mają się pojawić w czasie wykładu mają mieć nieco inną formę, która zgodnie z zapowiedziami ma skupić się na omawianiu lub rozmowie ze studentami na temat najbardziej problematycznych kwestii danego zagadnienia. Materiałem wprowadzającym ma być nagranie wykładu z lat wcześniejszych. Kolejny wykład ma obyć się w formie dialogu ze studntami.

Wykłady w formie audio dostępne są od niedawna także w formie podcastów na platformie Spotify. Ta forma pozwala na słuchanie wykładu podczas codziennych aktywności – biegania, ćwiczenia na siłowni czy podczas porządków domowych. W przypadku podcastów ważne jest, żeby jakość dźwięku była bardzo dobra (tutaj konieczna jest poprawa). 

Ćwiczenia 

Ćwiczenia (w większości przypadków) odbywają się za pośrednictwem platformy MS Teams od firmy Microsoft. Mają do niej dostęp wszyscy studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na potrzeby ćwiczeń stworzyć można osobny zespół, do którego dostęp mają jedynie studenci zaakceptowani przez prowadzącego, nie ma więc zagrożenia, że będą w nich uczestniczyły osoby z zewnątrz. Zajęcia w MS Teams pozwalają na przekaz wideo, pokazywanie prezentacji, ale także aktywność studentów – w formie pisania w wewnętrznym komunikatorze, zadawania pytań przez mikrofon, a także dzięki wideo. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że studenci biorą liczny i aktywny udział w zajęciach. 

Seminaria i poradnia prawna 

Podobnie jak ćwiczenia odbywać się mogą seminaria magisterskie, jak i odbywające się w formie seminaryjnej spotkania w ramach studenckiej poradni prawnej. Na takie potrzeby MS Teams jest narzędziem jeszcze bardziej wygodnym, gdyż te formy zajęć są mniej liczne i wszyscy uczestnicy mają większą szansę zabrania głosu. 

Zebrania naukowe

Także ta forma nie musi ucierpieć podczas wymuszonej przerwy działania budynków uniwersyteckich. W najbliższy piątek w Katedrze Prawa Karnego planowane jest zebranie naukowe, w którym dr Izabela Skoczeń z katedry Teorii Prawa UJ wygłosi swój referat. W ramach Katedry Prawa Karnego UJ mieliśmy już jedno wewnętrzne spotkanie tego typu, praktycznym problemem – tak jak zresztą na żywo – jest moderacja dyskusji. Wydaje się, że konieczna jest osoba, która będzie udzielała głosu chętnym osobom. W tej formie planowane są także spotkania z prawa medycznego i bioetyki.

Dzięki wykorzystaniu Internetu nie musimy się też ograniczać się do wykładowców, którzy fizycznie są w Krakowie, planujemy zaprosić do zaprezentowania referatów osoby z innych ośrodków, a także gości zagranicznych.

Inne formy edukacje – blogi, podcasty, filmy na YouTube 

Pracownicy Katedry wcześniej już wykorzystywali narzędzia internetowe do popularyzacji nauki, które świetnie sprawdzają się wczasach kryzysu. Wspomnieć można o tradycyjnych już blogach Internetowych, stronach na Facebooku, ale także coraz bardziej popularnych podcastach. W tym zakresie warto wspomnieć autorski projekt dra Mikołaja Małeckiego Karne College, które dostępne jest na platformie Spotify, gdzie obok karnistycznych komentarzy dotyczących bieżących wydarzeń omawia kwestie stricte dydaktyczne. 

Niżej podpisany wraz z drem Szymonem Tarapatą prowadzi też kanał na YouTube pod nazwą Karny Jeż, na którym to przekazywana jest wiedza dotycząca prawa karnego w konwencji nieco mniej poważnej – przy okazji omawiania memów, które poruszają kwestie prawne. 

Innymi aktywnościami na YouTube są kanały dra Małeckiego – Pole Karne, jak i niżej podpisanego – Criminal Future. 

Artykuł Jak uczyć prawa w czasach kryzysu? pochodzi z serwisu Karne24.com.

Oświadczenie siedmiorga sędziów Trybunał Konstytucyjnego

W związku ze spekulacjami, które pojawiły się po posiedzeniu Trybunału Konstytucyjnego w dniu 14 marca 2019 r dotyczącym ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa czujemy się w obowiązku poinformować opinię publiczną:

W dniu 13 marca 2019 r. sędziowie TK: L. Kieres, P. Pszczółkowski, M. Pyziak-Szafnika, S. Rymar, P. Tuleja, S. Wronkowska-Jaśkiewicz i M. Zubik drogą mailową przekazali  Prezes TK Julii Przyłębskiej stanowisko siedmiorga sędziów TK. Wnioskowali w nim  o podjęcie działań zmierzających do rozpoznania sprawy K 12/18 przez pełny skład Trybunału, na rozprawie. Wskazali, że rozpoznanie sprawy przez skład orzekający  po raz kolejny obsadzony z pominięciem wymaganego ustawą porządku alfabetycznego  pozbawia Trybunał Konstytucyjny transparentności i wiarygodności.

W sprawach dotyczących Trybunału i Konstytucji każdy sędzia konstytucyjny ma prawo i obowiązek przedstawiania swojego stanowiska także w procedurach pozaorzeczniczych. Przekazane stanowisko było uczynieniem użytku z tego prawa.

Niniejsze oświadczenie zostało sformułowane w drodze obiegowej przez sędziów, których nazwiska zostały przytoczone niżej

Leon Kieres, Piotr Pszczółkowski, Małgorzata Pyziak-Szafnika, Stanisław Rymar, Piotr Tuleja, Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz,  Marek Zubik

Warszawa, 26 marca 2019 r.

Foto: Pixabay

Artykuł Oświadczenie siedmiorga sędziów Trybunał Konstytucyjnego w sprawie KRS pochodzi z serwisu Karne24.com.

Treść uchwały:

Wyrażamy stanowczy sprzeciw wobec działań mających na  celu upolitycznienie polskiego sądownictwa, a w konsekwencji – likwidację niezależnych sądów w Polsce. Dotyczy to przede wszystkim uchwalenia sprzecznych z Konstytucją RP regulacji prawnych odnoszących się do Krajowej Rady Sądownictwa, Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych i administracyjnych.

Niedopuszczalne jest usuwanie sędziów z urzędu, ostentacyjne lekceważenie orzeczeń sądowych przez organy władzy wykonawczej oraz zastraszanie sędziów stających w obronie Konstytucji RP. Stan taki rodzi chaos prawny, godzi w międzynarodową pozycję Polski i jej bezpieczeństwo.

Foto: WSPiA Rzeszów, link.

Artykuł Sprzeciw karnistów i kryminologów wobec upolitycznienia sądów pochodzi z serwisu Karne24.com.

Od czasu do czasu osoby z innych ośrodków akademickich włączają się do dyskusji, nie zgadzając się z autorem. Zapewne nie jest to dla dr Szczuckiego sytuacja komfortowa – własna ściana Facebook’owa to raczej nie miejsce do odpierania ataków. Może się wydawać, że autor jest niesłusznie osaczany. Nie zawsze dyskusja dotyczy treści poszczególnych felietonów, chciałbym jednak wskazać w tym miejscu, że sam tekst to tylko część informacji, jakie ze sobą niesie – dużo ważniejszym dopełnieniem jego treści jest kontekst, w jakim został on stworzony. A ten nie jest dla autora korzystny.

Z jakiego powodu należy brać pod uwagę kontekst publikowanej treści?

W tym względzie najlepiej oddać głos samemu autorowi. Dr Szczucki, w skądinąd – moim zdaniem – bardzo dobrej książce pt. Wykładnia prokonstytucyjna prawa karnego, tak pisał o zagrożeniach płynących z literalnego odczytywania tekstu prawnego:

„Skutkuje [to – K.M.]  konkluzją odmienną od tych, które wskazywałby zdrowy rozsądek interpretatora, ale także – jak wydaje się – intencji ustawodawcy wprowadzającego dany przepis do systemu”.

Nieco dalej pisze:

„[…] nie jest to możliwe – że za przyjmowanymi rozwiązaniami dogmatycznymi nie kryją się konkretne rozstrzygnięcia natury filozoficznej, socjologicznej, psychologicznej czy też z obszaru nauk politycznych”.

Tak więc, parafrazując słowa samego dra Szczuckiego, można powiedzieć, że interpretacja jego felietonów w oparciu o sam tekst może prowadzić do konkluzji odmiennych od tych, na które wskazywałby zdrowy rozsądek. Za ich treścią stoją też konkretne założenia natury filozoficznej czy politycznej. Z tego powodu wskazać można kilka czynników, które  należy brać pod uwagę podczas lektury felietonów dr Krzysztofa Szczuckiego.

1. Przedstawiciel władzy

Początkowo dr Krzysztof Szczucki podpisywał się pod swoimi felietonami w następujący sposób: „Autor jest adiunktem w Katedrze Prawa Karnego Porównawczego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego” . Obecnie informacja pod artykułem brzmi już nieco inaczej: „Autor jest adiunktem w Katedrze Prawa Karnego Porównawczego Uniwersytetu Warszawskiego, głównym specjalistą w Kancelarii Prezydenta RP. Przedstawione w tekście tezy stanowią wyłącznie poglądy autora”.

W pierwszych felietonach autor afiliował się więc jako pracownik naukowy uczelni wyższej, bez wzmianki o funkcji pełnionej w kancelarii prezydenta Andrzeja Dudy. Po interwencji czytelników felietonów – zwrócił na to uwagę dr Witold Zontek z Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego – w podpisie dra Szczuckiego pojawiła się informacja o zatrudnieniu w pałacu prezydenckim.

Jest to uczciwe postawienie sprawy – autor prezentuje swoje opinie nie tylko jako dr nauk prawnych, lecz także przedstawiciel kancelarii prezydenta. Notabene dr Szczucki brał także udział w posiedzeniach komisji sejmowych rozpatrujących projekty ustaw o Sądzie Najwyższym, dla wielu komentatorów oczywiście naruszających przepisy Konstytucji RP. Obrona projektów była działaniem czysto politycznym, gdyż pod względem naukowym ich obrona skazana była na niepowodzenie.

2. Niepoprawnie o Konstytucji, która jest łamana

Prezydent RP Andrzej Duda łamie Konstytucję – to sens wypowiedzi Zofii Romaszewskiej, doradczyni Prezydenta. W rozmowie z RMF FM Z. Romaszewska stwierdziła, że „Prezydent znacznie mniej łamie konstytucję niż opozycja łamała”. Tym samym potwierdziła to, co środowiska prawnicze i opozycja wskazują od dawna. Nie można nie brać tego kontekstu pod uwagę, zapoznając się z poglądami dr Szczuckiego. Już samą nazwę rubryki – „Niepoprawnie o Konstytucji” – można więc odczytywać jako podważanie doniosłości obowiązującej Konstytucji. Tytuł ma pokazać, że Konstytucja jest dziurawa, niesprawiedliwa – po prostu zła. To polityczne hasło bagatelizujące naruszenia obowiązującej ustawy zasadniczej.

Jaki płynie z tego przekaz? Skoro mówimy o Konstytucji, która jest zła, to jej łamanie w zasadzie nie jest aż tak karygodne. Felietony są więc de facto próbą usprawiedliwienia niektórych posunięć podmiotów, które złamały Konstytucję.

3. Język polityki

Z uwagi na to, że w swoich felietonach dr Krzysztof Szczucki występuje jako przedstawiciel władzy, tak samo należy traktować jego wywody – z uwzględnieniem mechanizmów i sposobu argumentacji polityków. Nie może zatem dziwić, że na niewinne pomysły reaguje się brakiem zaufania i ostrym sprzeciwem.

Politycy związani z obozem sprawującym władzę potrafili „pięknie” mówić o potrzebie „reformy sądownictwa”, „usprawnianiu funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego” czy „przewracaniu pluralizmu w Telewizji Publicznej”. Jak  skończyły się te zapowiedzi – wszyscy wiemy. Komentując propozycje przedstawiciela władzy, w okolicznościach kryzysu konstytucyjnego w Polsce, należy, w praktyce życia, zdawać sobie sprawę z najgorszego z możliwych scenariuszy i ryzyka wykorzystania prezentowanych przez autora pomysłów, w toku prowadzonej walki politycznej, w kierunku dalszego pogłębiania chaosu prawnego.

4. Czasy się zmieniają

Nie można nie brać pod uwagę czasu, w jakim formułujemy własne zdanie na dany temat. Felietony dr Szczuckiego pozują na eksperckie i ponadczasowe rozważania o rzeczach istotnych z punktu widzenia porządku prawnego. Jednak czym innym było pisanie o potrzebie reformy Trybunału Konstytucyjnego np. w 2014 r., a czym innym jest mówienie tego samego w 2016 r., gdy instytucja sądu konstytucyjnego w Polsce przestała mieć jakiekolwiek znaczenie gwarancyjne. Zbyt wiele rzeczy wydarzyło się po drodze.

Współcześnie na prezentowaną argumentację nakłada się więc niechybnie kontekst przykładania ręki do psucia państwa prawa; argumentacja ta legitymizuje łamanie Konstytucji przez władzę.

Podsumowując – nawet jeżeli autor felietonów „Niepoprawnie o Konstytucji” jest szczerze przekonany, że dzieli się z czytelnikami konkretnymi pomysłami na zmianę treści Konstytucji, to obiektywnie rzecz biorąc tak nie jest. Propozycje te należy odczytywać w szerszym, rzeczywistym kontekście; w warunkach i czasach, w jakich zostają sformułowane. Przystępując do publicznego głoszenia swoich tez autor musi zaakceptować fakt, że jego twórczość będzie odczytywana de facto politycznie, a więc adekwatnie do kontekstu, w jakim się ukazuje.

W rezultacie naiwnością byłaby wiara w niezależność poglądów autora związanego z istotnym centrum życia politycznego państwa – pałacem prezydenckim Andrzeja Dudy. Szczególnie, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że felietony „Niepoprawnie o Konstytucji” podważają autorytet obowiązującej Konstytucji RP, łagodząc zarzuty kierowane pod adresem podmiotów, które ją naruszyły.

Foto: freestocks.org

Artykuł Niepoprawnie o „Niepoprawnie o Konstytucji” pochodzi z serwisu Karne24.com.

Wybór Krakowa na tego typu spotkanie był nieprzypadkowy. To w tym mieście 21 lat temu – w grudniu 1996 r. – zorganizowano konferencję, podczas której zastanawiano się, czy w ogóle w Polsce będę powstały poradnie prawne. W niecały rok później w tym mieście, na Uniwersytecie Jagiellońskim, powstała pierwsza studencka poradnia prawna, której jubileusz 20-lecia odbywa się w tym roku.

Powstanie pierwszej poradni byłoby niemożliwe bez wsparcia finansowego z Fundacji Forda oraz pomocy władz USA – o roli USA w powstaniu poradni mówiła podczas konferencji Pamela DeVolder, Konsul ds. Prasy i Kultury.

Poradnie nie powstałyby też bez osobistego zaangażowania akademików z USA – tutaj szczególną rolę odegrały prof. Leah Wortham oraz prof. Catherine Klein. Obie panie były obecne również na tej konferencji, która odbyła się 21 lat temu.

Prof. Maria Szewczyk, zarysowując historię powstania poradni z perspektywy Krakowa, dziękowała osobom zaangażowanym w początkową fazę jej powstania. Podkreślała rolę nieżyjącej już dr Haliny Nieć. Dziękowała także osobom, które przez lata współtworzyli poradnię na UJ, wśród wymienionych osób byli profesorowie: Jerzy Pisluliński, Włodzimierz Wróbel oraz Fryderyk Zoll.

Sukcesy

Podczas minionych 20 lat udało się osiągnąć bardzo wiele. Setki tysięcy udzielonych porad i tysiące absolwentów, którzy przeszli przez ten unikalny program prawniczy – to wymierne rezultaty tych lat. Ale to nie wszytko.

Prof. Fryderyk Zoll wspominał o zmianie mentalnej, jaka nastąpiła po powstaniu poradni. Wskazywał, że nauczanie prawa w Polsce wygląda inaczej od powstania poradni i ten wpływ widać na wielu płaszczyznach.

Prof. Wortham podkreślała, że poradnictwo prawne w Polsce działa na bardzo wysokim poziomie i Polska jest w czołówce krajów z najlepiej rozwiniętym ruchem klinicznym na świecie.

Wyzwania

Poradnie mierzą się także z pewnymi wyzwaniami. Jednym z nich jest zauważalny spadek liczby klientów – większość poradni ma ten problem. Ciężko wskazać jedną przyczynę tego stanu rzeczy. Brane pod uwagę są różne czynniki – może być nią otwarcie zawodów prawniczych i związana z tym większa dostępność do profesjonalnej pomocy prawnej; może być nią wejście w życie tzw. ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej; nie jest wykluczone także to, że Internet stał się pierwszym miejscem gdzie poszukuje się odpowiedzi na problemy prawne.

Zauważalną trudnością, z jaką zmagają się niektóre poradnie, jest spadek zainteresowania studentów pracą w poradniach.

Wydaje się, że ma to związek z sytuacją na rynku pracy. Studenci zewsząd słyszą o problemach ze znalezieniem dobrze płatnej pracy, dlatego chcąc zwiększyć swoje szanse w przyszłości rozpoczynają praktykę już na początkowych latach studiów – kosztem pracy w poradni.

Rok pracy w poradni może być jednak mocnym wpisem w CV z perspektywy szukania pracy. W opublikowanym na portalu Karne24.com wywiadzie dr Wojciech Górowski, kierownik Studenckiej Poradni Prawnej UJ, podkreślał, że absolwenci poradni są cenionymi pracownikami na rynku pracy i nie mają problemów ze znalezieniem pracy. Co więcej, często same kancelarie zgłaszają się po absolwentów poradni, gdyż wiedzą, że są to osoby dobrze przygotowane do pracy w zawodzie.

Przyszłość

Panel dotyczący przyszłości poradnictwa prawnego

Na konferencji rozmawiano także o przyszłości poradnictwa prawnego. Dr Filip Czernicki, prezes Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych dawał przykłady inicjatyw jakie mogą podejmować poradnie. Rozważał m.in. możliwość objęcia wsparciem małych przedsiębiorców, których często nie stać na pomoc profesjonalnego prawnika. Inspirację co do kierunków rozwoju można było także czerpać z doświadczeń zaproszonych gości z zagranicy. Przykłady funkcjonowania poradni prawnych przedstawili goście z Ukrainy, Białorusi, Czech, Hiszpanii oraz Anglii.

Prof. Leah Wortham podkreślała konieczność podejmowania działań marketingowych. Wskazywała, że poradnie mają się czym chwalić i należy szeroko o tej działalności informować – zarówno studentów, jak i społeczeństwo.

Warsztaty

Konferencje poradniane charakteryzują się obecnością warsztatów dla studentów poradni. Nie inaczej było też w Krakowie. Dr Marta Skrodzka z Uniwersytetu w Białymstoku poruszała problem zasady poufności w pracy w klinice prawa, natomiast mgr Ewelina Milan z Uczelni Łazarskiego wraz z mgr. Pawłem Klimkiem z Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego skupili się na kwestiach etycznych w przygotowaniu dokumentów sądowych.

XXVIII Ogólnopolska Konferencja Uniwersyteckich Poradni Prawnych pt. „20 lat studenckich poradni prawnych w Polsce – osiągnięcia, przyszłe cele i możliwości rozwoju” odbyła się w dniach 3–5 listopada 2017 r. na Wydziale Prawa i Administracji UJ. Zorganizowana została wspólnie przez Studencką Poradnię Prawną UJ oraz Fundację Uniwersyteckich Poradni Prawnych.

Foto: WG, KM

Artykuł Co dalej ze studenckimi poradniami prawnymi? pochodzi z serwisu Karne24.com.

Reporter telewizji internetowej nerwowo obracał głowę – patrzył to za siebie, to w kamerę. Polityk, pod którego dom podjechał, krzyczał w jego stronę, sugestywnie gestykulował i rzucał przedmiotami. Stał jednak zbyt daleko by trafić. To już trzeci polityk w tym tygodniu, o którym masowo informowały media. Tym razem chodzi o sprawę niezapłacenia za paliwo na stacji benzynowej – polityk zatankował i odjechał bez płacenia. Wszystko nagrały kamery na stacji benzynowej.

Dziennikarz wiedział, że to się będzie klikało. Ostatnio większość trendujących filmów na YouTube dotyczyła nadużyć polityków. Już nawet gamingowi twórcy przerzucali się na tematy polityczne.

Nagonka

Nagonka na polityków zaczęła się od sprawy odzyskanego przez „nadzwyczajną kastę” Trybunału Konstytucyjnego. Po latach upokorzeń czarny okres Trybunału się skończył, partyjni antysędziowie odeszli w polityczny niebyt. Władza sądownicza mogła przystąpić w końcu do kontrataku. Do Trybunału wpłynął uzgodniony wcześniej wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, w którym wniósł on o zbadanie zgodności z Konstytucją RP celów i działalności partii politycznych, sugerując, że wszystkie partie zarejestrowane obecnie w Polsce należy zdelegalizować, a zarejestrowanym w nich politykom zakazać sprawowania funkcji publicznych.

Tajne posiedzenie najważniejszych prawniczych organizacji ustaliło, że wszystkie dotychczasowe partie polityczne zostaną zamknięte.

Wszyscy politycy, którzy mimo to zdecydują się na kandydowanie, zostaną oskarżeni o udział w zorganizowanej grupie przestępczej i zostanie im wymierzony zakaz sprawowania funkcji publicznych, czyli nie będą mogli kandydować na żadne stanowiska – od rad gminnych, poprzez parlament i kończąc na urzędzie Prezydenta RP. Ewentualnie tym politykom, którzy pokazali, że wspierają władzę sądowniczą będzie można odpuścić. Decyzję w tej sprawie podejmować będzie I Prezes Sądu Najwyższego po przesłaniu jej opinii przez Krajową Radę Sądownictwa. W przypadku zaakceptowania kandydata, organy ścigania mu odpuszczą i będzie mógł kandydować w wyborach.

W debacie podnoszono także, że to skandalem jest, że w Komisji Etyki Poselskiej zasiadają jedynie posłowie i że koledzy kolegów nie chcą karać. Sprokurowany wniosek do Trybunału Konstytucyjnego rozwiązał jednak ten problem.  TK wydał wyrok interpretacyjny, w którym zawarł konieczność włączenia w prace komisji przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości i możliwości wygaszania mandatów niewygodnych posłów.

Suweren

Nagonka władzy sądowniczej i Internetu na polityków była zgodna z wolą publiczną, która miała dość swoich sprzedajnych reprezentantów. Skala nadużyć była olbrzymia, co chwilę media podawały informacje o wpadkach polityków.

To sprawy, które były wałkowane tylko jednego dnia:

• radny z mazurskiej gminy pobił żonę;
• wójt z Podkarpacia nie zapłacił za obiad restauracji;
• starosta z opolskiego wziął łapówkę od starszej pani w postaci tabliczki czekolady (tej większej, 300 gramowej).

To nie mieściło się w głowach zwykłych ludzi:

„Tyle im płacimy, a oni jeszcze kradną? Jak w tym kraju ma być dobrze jak wszyscy kradną?!”

Nastroje społeczne zdawały się sięgać zenitu. Politycy zaczęli wchodzić do urzędów pod ochroną. Wszystkie znaczące media zamawiały sondaże poparcia, a w każdym kolejnym politycy jako grupa traciła kilka punktów procentowych. Liczba nadużyć wyciągana na światło dzienne wydawała się nie mieć końca. Dziennikarze co chwila grillowali polityków – to z lewa, a to z prawa.

Dekomunizacja?

Cześć osób obwiniała za taki stan rzeczy brak dekomunizacji. Weteran walk opozycyjnych w telewizji śniadaniowej mówił:

„Jak w tym kraju ma być dobrze, jak nie postawiono grubej kreski po 1989 r. Myśli pan, że jak ktoś obronił doktorat w 1976 r. i grał  główną rolę w filmie w czasach komunistycznych to nie jest umoczony?”

„Jak ktoś był PZPR-owskim prokuratorem oskarżającym w czasach stanu wojennego, to będzie chciał dobrze dla Polski? Śmiech na sali!”

Prezes Stowarzyszenia „Pokrzywdzeni przez System Polityczny” powiedział, że prawo przez lata było niejasne, politycy nie ponosili żadnej odpowiedzialności za jakość tego prawa, a on sam miałby drugi Microsoft gdyby nie zła wola i indolencja polityków.

Stowarzyszenie sędziowskie zamieszczało na swoim profilu facebookowym infografiki pokazujące w jaki sposób prześwietlani są politycy w różnych krajach Europy: „W Hiszpanii politykiem nie może być osoba, która popierała w przeszłości reżim generała  Franco”, „We Francji bez odpowiedniego akcentu i wykształcenia nie można pracować w ministerstwie”.

Zlecono badanie opinii publicznej, w którym zapytano Polaków, czy wierzą w zdolność samooczyszczania się polityków? Ponad 80% respondentów odpowiedziało „nie”. Jako koronny przykład przy każdej okazji podawany jest pulchny faworyt jednego z ministrów resortów siłowych, nieposiadający kompetencji do sprawowania powierzonych mu funkcji. Pod naciskiem opinii publicznej ustąpił z ministerstwa, jednak spadł na cztery łapy uzyskując ciepłą posadę w spółce zależnej od ministra. „Przecież on i jego promotor powinni dawno siedzieć w więzieniu!! Co to za kara, że zarabia kilkadziesiąt tysięcy miesięcznie?!” – oburzał się pan Stanisław zatrzymany przed przejściem dla pieszych w centrum Krakowa.

„W żadnym innym cywilizowanym kraju osoby o tak ubogich walorach intelektualnych nie mogą pełnić tak odpowiedzialnych funkcji”

– to fragment z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zwykli obywatele z uznaniem przyjęli rozstrzygnięcie: „Proszę pani, coś pani powiem, ten jeden z nijakich polityków, który obecnie jest wiceministrem, wie pani o kogo chodzi, przecież on jeszcze 3 lata temu był zwykłym sebixem sączącym harnasia na ławce pod blokiem, nie raz przeganiałam go bo mi obszywał murek, on ma być politykiem i decydować o przyszłości Polski?! Dobrze się stało”.

Dość polityków

I Prezes Sądu Najwyższego została zaproszona do programu publicystycznego na rozmowę tuż po głównym wydaniu najważniejszego programu informacyjnego. „Czy nie uważa pani, że jest to jednak złamanie zasady trójpodziału władzy?” – bez ogródek rozpoczął dziennikarz.

Na co usłyszał w odpowiedzi spokojny głos: „Ależ w żadnym wypadku. Co więcej, to my przywracamy prawdziwy trójpodział władzy, jaki wymyślił Monteskiusz. Wprowadzamy zasadę check and balance. Władze mają się równoważyć i wzajemnie kontrolować. Czy kłócił się pan kiedyś z gołębiem? Nie? No właśnie. To nie ma sensu. Żeby kogoś kontrolować, trzeba mieć odpowiednie zdolności intelektualne, lata doświadczeń, a my do tej pory musieliśmy rozmawiać z ludźmi po zaocznej politologii lub w ogóle bez studiów. Niech pan sobie wyobrazi, co oni mogli wiedzieć o materiach, które stanowiły przedmiot dyskusji. Pustka w ich wzroku była przerażająca, tym bardziej mając świadomość, że to oni sprawują dwie pozostałe władze”.

„Podkreślam jeszcze raz, to my wprowadzamy prawdziwy trójpodział władzy i argumenty strony przeciwnej do nas nie trafiają. Za nami stoi społeczeństwo,  które ma dość wszechwładzy polityków”.

***

To wszystko oczywiście fikcja. Ale mniej więcej tego typu argumenty prezentowane są przez polityków i prorządowe media w kontekście trwającego kryzysu związanego z bezpardonową akcją propagandową wymierzoną w niezależność sądownictwa.

Słowa te nie odpowiadają prawdzie. Opinia publiczna jest manipulowana informacjami o rzekomym zepsuciu sędziów. Jeżeli ktoś słyszy kilka razy dziennie, jak źli są sędziowie, to w końcu może w to uwierzyć.

Większość problemów wymiaru sprawiedliwości wynika ze złej jakości prawa – to np. jeden z powodów przewlekłości postępowań.

Prawo ustanawiają politycy, nie sędziowie. Zatem jeżeli jednym z powodów społecznej złości jest przewlekłość postępowania, to ta złość powinna być skanalizowana w stronę polityków, nie sędziów.

Sędziowie jednak nie przechodzą szkoleń w zakresie pyskówek i nie mają swoich mediów – tak jak politycy.

Czy wszyscy sędziowie są dobrzy? Nie. Czarne owce są wszędzie, nie zmienia to jednak faktu, że nawet te czarne owce nie są znaczącym problemem tej grupy zawodowej oraz nie są wystarczającym powodem do zburzenia trójpodziału władzy. Reforma jest potrzebna, jednak powinna przebiegać w cywilizowanych warunkach z poszanowaniem podstawowych zasad, w tym postanowień Konstytucji RP tworzącej ramy, których nie można przekroczyć nawet o centymetr.

Foto: Pixabay.com
Zbieżność sytuacji i postaci występujących w tekście z rzeczywistymi zdarzeniami jest przypadkowa.

Artykuł Tak mogłoby być: zdelegalizujemy partie polityczne w imię trójpodziału władzy! pochodzi z serwisu Karne24.com.

Kamil Mamak: Panie Doktorze, jest Pan Kierownikiem Studenckiej Poradni Prawnej Uniwersytetu Jagiellońskiego, na czym polega praca w tego typu miejscu?

Wojciech Górowski: Studencka Poradnia Prawna to z jednej strony duża kancelaria prawnicza, a z drugiej i przede wszystkim przedmiot na studiach prawniczych na Wydziale Prawa i Administracji UJ. Studenci w ramach realizacji przedmiotu piszą pisma procesowe, opinie prawne dla klientów. Tam gdzie pozwala na to procedura reprezentują klientów przed sądami czy organami administracji publicznej. Studenci się również obrońcami w sprawach dyscyplinarnych studentów. W ramach zajęć uczą się także etyki wykonywania zawodów prawniczych. Pracują pod czujnym okiem pracowników naukowych UJ i związanych z poradnią adwokatów i radców prawnych.

„Praca w poradni wymaga poświęcania sporo czasu. Tym niemniej nasi studenci doskonale sobie radzą z innymi przedmiotami na studiach czy rozwijaniem własnych zainteresowań”.

K.M.: Z tego krótkiego opisu wydaje się, że na pracę w poradni trzeba poświęcić sporo czasu. Czy studenci pracujący w poradni są w stanie łączyć pracę z innymi aktywnościami?

W.G.: Oczywiście, że tak. Trzeba jednak zaznaczyć, że praca w poradni wymaga poświęcania sporo czasu, więcej niż na większości przedmiotów na studiach. Tym niemniej nasi studenci doskonale sobie radzą z innymi przedmiotami na studiach czy rozwijaniem własnych zainteresowań. Mogę się pochwalić, że naszymi studentami byli świetni sportowcy, którym praca w poradni nie przeszkadzała w treningach i osiąganiu sukcesów sportowych.

K.M.: Studenci zewsząd informowani są, że rynek pracy dla młodych prawników jest trudny. Czy nie lepiej poświęcić ten czas na pracę na praktykach w kancelarii? Jak sobie radzą absolwenci poradni na rynku pracy?

„Nasi studenci nie mają żadnych problemów ze znalezieniem pracy”.

dr Wojciech Górowski, kierownik Studenckiej Poradni Prawnej UJ

W.G.: Nasi studenci nie mają żadnych problemów ze znalezieniem pracy. Śledząc ich losy mogę powiedzieć, że niemal zawsze dostają się na wybrane przez siebie aplikacje. Ci, którzy wybrali aplikacje sądowo-prokuratorską, oczywiście pracują w sądach i prokuraturach w całym kraju. Aplikanci korporacyjni zaś często jeszcze przed rozpoczęciem aplikacji otrzymują propozycje pracy. Proszę pamiętać, że praca w poradni to roczna praktyka pod okiem doskonałych specjalistów, polegająca na sporządzaniu opinii prawnych, pism procesowych. Ośmielę się twierdzić, iż doświadczenie zawodowe zdobywane w poradni jest jednym z najlepszych na rynku pracy. Każda opinia czy pismo procesowe jest konsultowane i sprawdzane z pracownikami naukowymi Wydziału Prawa i Administracji UJ. Nie bez znaczenia jest też fakt, że każdy z nich jest też praktykiem i na co dzień wykonuje jakiś zawód prawniczy – najczęściej adwokata lub radcy prawnego.

K.M.: Czy dochodzą do Pana opinie o absolwentach poradni od pracodawców?

W.G.: Tak. W zasadzie wszystkie te opinie są bardzo pozytywne. Proszę pamiętać, że studenci przez rok się uczą pisać opinie prawne, pracować z klientem, pisać pisma procesowe. Dla pracodawcy jest to wielki plus, że nie musi uczyć pracownika wszystkiego od początku. Nasi studenci potrafią szukać potrzebnych informacji, są samodzielni w proponowaniu rozwiązań problemów prawnych, a te cechy są bardzo poszukiwane przez pracodawców.

„Świetnie jest oglądać radość naszych podopiecznych, którzy na seminariach informują nas o wygranych zażaleniach czy apelacjach”.

K.M.: Na wielu uczelniach trwa właśnie rekrutacja do studenckich poradni prawnych. Jak Pan by przekonał tych, którzy się wahają?

W.G.: Wydaje mi się, że jest to przedmiot inny niż wszystkie. Jedyny na studiach prawniczych, gdzie naprawdę można zobaczyć, jak wygląda praktyka stosowania prawa; jedyny gdzie można zetknąć się z prawdziwym człowiekiem, jego problemami prawnymi i jedyny gdzie można wylądować przed obliczem sądu jako strona postępowania. Nie bez znaczenia jest również fakt, że można pomóc drugiemu człowiekowi i po prostu zacząć odnosić pierwsze sukcesy. Proszę mi wierzyć, że świetnie jest oglądać radość naszych podopiecznych, którzy na seminariach informują nas o wygranych zażaleniach czy apelacjach.

Rozmawiał Kamil Mamak
Foto: KIPK

Artykuł Dr W. Górowski: Absolwenci studenckich poradni prawnych cenieni na rynku pracy pochodzi z serwisu Karne24.com.

Właśnie ukazały się wyniki badań ponad 3500 spraw sądowych dotyczących funkcjonowania tej instytucji w praktyce.

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności stanowiło w ostatnich latach stanowiło także centralny punkt zainteresowania reformatorów polskiego wymiaru sprawiedliwości. Duża reforma, która miała odmienić tę instytucję, weszła w życie 1 lipca 2015 r. Jednak już niecały rok później zaczęto korygować przyjęte wówczas rozwiązania, a nowelizacja weszła w życie 15 kwietnia 2016 r. Czy założenia zmian wprowadzanych na przełomie 2015 i 2016 r. zostały zrealizowane? Odpowiedź na to pytanie ułatwia analiza akt sądowych z różnych rejonów Polski – czytamy na stronie wydawcy książki.

Finansowane przez Narodowe Centrum Nauki w Krakowie badania trwały przez niemalże trzy lata, czego efektem jest raport liczący ponad 400 stron.

Zbadano ponad 3500 akt spraw sądowych w 13 miastach w całej Polsce.

Analiza spraw uwzględniała nie tylko czystą problematykę warunkowego zawieszenia wykonania kary, ale brano także pod uwagę inne czynniki m.in. charakterystykę sprawców, tryb postępowania, aktywność obrońcy czy charakterystyczne cechy poszczególnych typów czynów zabronionych. Lektura publikacji pozwoli wyrobić sobie pogląd na temat tego, jak wygląda wymierzanie sprawiedliwości w Polsce w typowych sprawach, które stosunkowo często trafiają przed oblicze wymiaru sprawiedliwości. Zbadano sprawy o jazdę pod wpływem alkoholu, kradzież i posiadanie narkotyków.

Książka „Funkcjonowanie instytucji warunkowego zawieszenia wynikania kary w świetle badań aktowych. Raport z badań” pod redakcją Darii Kucyper, Kamila Mamaka i Wojciecha Płóciennika ukazała się w sierpniu 2017 r. Wydawcą raportu jest Krakowski Instytut Prawa Karnego Fundacja.

Książkę można bezpłatnie pobrać ze strony internetowej wydawcy.

Foto: Bartosz Mamak & KIPK

Artykuł Jak działa orzekanie kary w „zawiasach”? Ukazały się wyniki badań ponad 3500 spraw pochodzi z serwisu Karne24.com.

The Polish parliament has enacted a series of new laws that will result in the subordination of judicial power to the governing power of the ruling PiS party.  Among many controversial changes, there is a provision in the new law about the Supreme Court that revokes the term of office of all current judges. Due to the fact that Judge Piotr Hofmanski is currently serving on the International Criminal Court, the new law contains a special provision designed solely for him.

Article 87c of the new Act contains a provision stating that:

„Art. 87c. A person who, in connection with the revocation of the office of a Justice of the Supreme Court, has the right to return to a previous position of Supreme Court Justice, may return as a Supreme Court Justice emeritus […]”.

Under this special provision, upon his return from the ICC, Judge Hofmański will no longer have the right to adjudicate cases as a justice of the Polish Supreme Court.

This is a clear violation of the fundamental principle that laws should be enacted for general application, and not for application to a single person (Iura non in singulas personas sed generaliter constituuntur). This special provision was designed specifically to apply only to Professor Hofmański.

But the special provision is also a legal violation in other respects. For example, the special provision violates the Agreement on the Privileges and Immunities of the International Criminal Court, which has been ratified by Poland. According to Art. 15, Sec. 1 of this act, judges of the ICC enjoy the same privileges as the heads of diplomatic missions:

“The Judges, the Prosecutor, the Deputy Prosecutors and the Registrar shall, when engaged on or with respect to the business of the Court, enjoy the same privileges and immunities as are accorded to heads of diplomatic missions […].”

Current Article 46 of the Polish law of the Supreme Court provides the right to return as a judge to anyone who has been serving in such an international judicial position as Professor Hofmański:

„[The judge] has the right to return to office as a judge of the Supreme Court if the interruption in the performance of the duties of a judge does not exceed nine years, unless he served as an judge or prosecutor in international or transnational judicial bodies.”

The new judiciary laws enacted in Poland include the above provision (renumbered as new Article 45) – but the provision will now apply only to future situations.  This confirms, once again, that the aforementioned special provision, Article 87c – which personally deprives Judge Hofmański of this right – was written to apply specifically to Judge Hofmański.

Foto:ICC-CPI

Artykuł An ICC judge is one of the first direct victims of the new legal changes that are destroying judicial independence in Poland pochodzi z serwisu Karne24.com.

O odpowiedzi na pytania poprosiliśmy dra Pawła Czarneckiego z Katedry Postępowania Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Matura rozszerzona z WOSu (formuła od 2015 r.)

Odpowiedź na zadanie 16

Sąd A – Sąd Najwyższy.
Sąd B – Sąd Apelacyjny.
Środek odwoławczy od wyroku (C) – apelacja.
Nadzwyczajny środek zaskarżenia w postępowaniu karnym (D) – kasacja.
Nadzwyczajny środek zaskarżenia w postępowaniu cywilnym (E) – skarga kasacyjna.

Odpowiedź na zadanie 17

Przepis A – Kodeks Pracy.
Przepis B – Kodeks Karny.
Przepis C – Kodeks Cywilny.

Odpowiedź na zadanie 20

1. W postępowaniu, o którym mowa w przytoczonych przepisach prawnych stronami są oskarżony i prokurator – FAŁSZ.
2. Dochodzenie prowadzone przez policję może być częścią postępowania, o którym mowa w przytoczonych przepisach prawnych – PRAWDA.
2. Prokurator sprawuje nadzór lub prowadzi postępowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach prawnych – PRAWDA.

Dr Czarnecki: „Pytania były łatwe”.

Kamil Mamak: Jak Pan ocenia trudność tegorocznych pytań związanych z prawem i procedurą karną?

Paweł Czarnecki: Z reguły nie wypowiadam się na temat: czy dane pytanie jest trudne, czy łatwe – jest to w wielu przypadkach kwestia indywidualna. Zależy bowiem od zdolności danego studenta, samodzielności, ambicji, a niekiedy także szczęścia. Z uwagi jednak, że staram się unikać prawniczej odpowiedzi „to zależy”, odpowiadam na zadane pytania. Na postawione pytanie powiem zatem, że zaprezentowane pytania na tegorocznej rozszerzonej maturze z WOSu były łatwe.

„Przy najbliższej okazji sprawdzę, czy moi studenci poradzą sobie z tymi pytaniami”.

K.M.: Czy Pana studenci mogliby mieć problemy z ich rozwiązaniem?

P.C.: Prowadzę ćwiczenia z  procesu karnego na UJ i z reguły są to zajęcia ze studentami trzeciego, czwartego i piątego roku, a zatem osobami, które już mają zdane prawo karne. Wielu z tych studentów to osoby, które za parę miesięcy będzie absolwentami prawa. Wspomniane pytania z matury to pewnego rodzaju abecadło wiedzy karnistycznej, czy nawet szerzej – podstaw prawa. Z tych powodów nie wyobrażam sobie, aby ktoś ze studentów zgłębiających tajniki procesu karnego nie odpowiedział prawidłowo na maturalne pytania. Warto mieć mieć na uwadze, że studenci z UJ to piekielne zdolne bestie, że się tak wyrażę. Przyszło mi właśnie do głowy, że może przy najbliższej okazji sprawdzę, czy sobie z tymi pytaniami poradzą.

K.M.: Patrząc wstecz, czy Pan w klasie maturalnej miał wiedzę pozwalającą odpowiedzieć na powyższe pytania?

P.C.: Szczerze? Chyba wówczas nie zdałbym matury z WOSu na poziomie rozszerzonym na przyzwoitym poziomie. Wskazałbym dwa powody tego stanu rzeczy. Po pierwsze, dziś większość studentów ma znacznie lepsze pomoce naukowe – podręczniki i repetytoria z WOSu nie przypominają czarno-białych skryptów, ale są to profesjonalne przygotowane pomoce naukowe. W wielu ówczesnych podręcznikach nie było w ogóle części poświęconej poszczególnym dziedzinom prawa, a co najwyżej omawiano ogólne zagadnienia z prawa ustrojowego (tzn. prawa konstytucyjnego). Po drugie, byłem raczej średnio pilnym licealistą, bardziej interesowała mnie historia. Trzymam oczywiście kciuki za tych, którzy oczekują na wyniki nie tylko z matury z WOSu. W interesie wszystkich wykładowców jest to, aby na UJ dostali się maturzyści z jak najlepszym wynikiem. Z oczywistych powodów.

Rozmawiał Kamil Mamak
Pełny arkusz maturalny.

Artykuł Sprawdź czy poradziłbyś sobie z karnym na maturze z WOSu pochodzi z serwisu Karne24.com.