Przedsięwzięcie zostało zorganizowane dzięki wspólnym staraniom kół naukowych prawa karnego obu wydziałów – Koła Naukowego Prawa Karnego „Temida” i Koła Naukowego Prawa Karnego TBSP UJ. Tegoroczna edycja dotyczyła zarówno prawa karnego materialnego oraz procesowego.

Pierwszy dzień seminarium

Pierwszy panel moderowany był przez dra hab. Stanisława Żółtka i dotyczył przestępstw na tle seksualnym. Referatem otwierającym była problematyka racjonalizacji penalizacji kazirodztwa, którą omówił Michał Wąsowski (UW). Następnie Aleksander Leszczyński (UW) zaprezentował kwestie wyłączenia zatarcia skazania za przestępstwa na tle seksualnym. W kolejnym referacie Marta Glińska (UW) przedstawiła wyniki przeprowadzonych przez siebie badań aktowych dotyczących przestępstwa zgwałcenia. Przedostatnie wystąpienie w tym bloku dotyczyło różnic między zgwałceniem a seksualnym wykorzystaniem małoletniego na gruncie obecnych przepisów i zaprezentowała je Thương Nguyễn Thị Hoài (UW). Panel ten zakończył Daniel Kwiatkowski (UJ) przedstawiając krytyczną analizę proponowanych zmian w art. 197 k.k., polegającą na wprowadzeniu nowych typów kwalifikowanych.

Kolejny panel, którego moderatorem był dr Grzegorz Bogdan dotyczył prawa karnego skarbowego i gospodarczego. Rozpoczął Jędrzej Kmieć (UW) omawiając możliwość zastosowania błędu co do prawa w prawie karnym skarbowym na przykładzie urządzania nielegalnych gier hazardowych. W kolejnym referacie Michał Dębowski (UW) szukał odpowiedzi na pytanie czym jest prawo karne gospodarcze. Następnie Marta Grzeszczak (UW) omówiła instytucję konfiskaty rozszerzonej. Pani mgr Daria Kucyper (UJ) skupiła się natomiast na przestępstwie lichwy, przede wszystkim w kontekście zapowiedzianych przez Ministerstwo Sprawiedliwości zmian normatywnych. W kolejnym wystąpieniu Jędrzej Liberacki (UJ) przedstawił problematykę tzw. kryptowalut i możliwość uznania ich za przedmiot przestępstwa. Następnie Bartosz Żak (UW) omówił przestępstwa i wykroczenia skarbowe z zakresu podatku akcyzowego, tym samym kończąc zarówno panel, jak i merytoryczną część drugiego dnia seminarium.

Drugi dzień obrad

Kolejny dzień skupił się przede wszystkim na kwestiach prawa procesowego. Pierwszy panel, moderowany przez dra hab. Szymona Pawelca, dotyczył problematyki dowodów w procesie karnym w kontekście postępu technologicznego. Referatem otwierającym ten panel było wystąpienie mgra Piotra Karaska (UW) o kryteriach wiarygodności dowodów cyfrowych. Następnie Piotr Słowiński (UW) omówił kwestie związane z Internetem Rzeczy w aspekcie postępowania dowodowego. Kolejno Karolina Fabrycka (UW) skupiła się na problematyce Big Data. Ostatni referat w tym panelu wygłosiła mgr Oliwia Sentysz (UW) omawiając wartość naukową nowych dowodów w postępowaniu karnym.

Następnie na chwilę wrócono jeszcze do przestępczości na tle seksualnym. W swoim referacie mgr Kamil Mamak (UJ) omówił problematykę seks-robotów i ich ewentualnego wykorzystania w walce z pedofilią. Następnie Tomasz Mielko (UJ) zaprezentował wykładnię znamion obcowania płciowego i innej czynności seksualnej. Seweryn Cieślik zaś (UJ) omówił natomiast kwestię zgody na gruncie przestępstw przeciwko wolności seksualnej.

Ostatni panel dotyczył domniemania niewinności w XXI w. i prowadzony był przez dra Pawła Czarneckiego. Na wstępie mgr Kacper Oleksy (UW) w swoim referacie poruszył ponownie problem Big Data, tym razem w kontekście jednak domniemania niewinności. Następnie Patrycja Sroka (UJ) omówiła wpływ środków masowego przekazu na zasadę domniemania niewinności.

W ten sposób III Krakowsko – Warszawskie Seminarium Karnistyczne dobiegło końca. Założenia zostały w pełni osiągnięte. Poruszono liczne problematyczne i niekiedy sporne kwestie w prawie karnym, zarówno materialnym, jak i procesowym, które kończyły się niejednokrotnie żywą dyskusją. Uczestnicy byli zadowoleni z powrotu do idei organizowania spotkań studentów i pracowników naukowych największych uniwersytetów w kraju, gdzie poza wymiarem merytorycznym bardzo ważny jest wymiar socjalno – towarzyski. Mamy nadzieję, że stanie się to tradycją i trzecie seminarium nie będzie ostatnim.

Zdjęcia: KNPK „Temida”

Artykuł Krakowsko-Warszawskie Seminaria Karnistyczne pochodzi z serwisu Karne24.com.

„Można usiłować podżeganie” – teza głoszona przez prof. Piotra Kardasa z Uniwersytetu Jagiellońskiego oznacza, że odpowiedzialność karna za podżeganie nie jest uzależniona od skutecznego nakłonienia innej osoby, by ta popełniła przestępstwo. Sprawca nakłaniający kogoś do popełnienia przestępstwa może odpowiadać także za nieskuteczne podżeganie, jeżeli jego zachowanie bezpośrednio zmierzało do wywołania u innej osoby zamiaru dokonania czynu zabronionego.

Teza o możliwości usiłowania podżegania wynika ze skrzyżowania tzw. formy stadialnej (usiłowania) z formą współdziałania, jaką jest podżeganie.

„Do podżegania, stanowiącego odrębny od form sprawczych czyn zabroniony, znajdują zastosowanie regulacje odnoszące się do tzw. stadialnych postaci popełnienia przestępstwa. Oznacza to, że podżeganie może być popełnione w formie usiłowania” – podkreśla w komentarzu do art. 18 k.k. prof. Piotr Kardas.

Kwalifikacja prawna czynu osoby, która usiłowała nakłonić kogoś do popełnienia przestępstwa, składa się z art. 13 § 1 w zw. z art. 18 § 2 w zw. z art. XYZ (w miejscu XYZ pojawia się każdorazowo przepis określający konkretne przestępstwo, do którego sprawca nakłaniał inną osobę, np. zabójstwo czy oszustwo).

Zagadnienie dopuszczalności łączenia formy stadialnej z podżeganiem doczekało się uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego, który 21 października 2003 r. stwierdził: „Podżeganie może być popełnione w formie usiłowania, i to zarówno wtedy, gdy usiłujący bezskutecznie nakłania do czynu zabronionego o znamionach określonych w przepisach części szczególnej kodeksu karnego jak i wtedy, gdy bezskutecznie nakłania do czynu zabronionego o znamionach podżegania” (uchwała 7 sędziów SN z dnia 21 października 2003 r., I KZP 11/03).

Sąd Najwyższy zajmował się „łańcuszkiem” złożonym z dwóch podżegań, a sprawcy zarzucono popełnienie ich usiłowania.

Można usiłować podżeganie – torba Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego

Uznano, że możliwe jest rozszerzenie odpowiedzialności karnej na etap poprzedzający dokonanie podżegania do podżegania. Skoro podżeganie może polegać na nakłanianiu innej osoby do dokonania kolejnego podżegania, a samo podżeganie jest czynem zabronionym, który można usiłować, to dopuszczalny jest również łańcuszek polegający na usiłowaniu podżegania innej osoby do podżegania kolejnej osoby do popełnienia czynu zabronionego.

Możliwość krzyżowania się usiłowania z podżeganiem (i pomocnictwem) jest przedmiotem kontrowersji i wielu dyskusji między przedstawicielami Krakowskiej Szkoły Prawa Karnego. Przykładowo prof. Andrzej Zoll konsekwentnie podnosi, że rozszerzanie zakresu kryminalizacji na zachowania zagrażające dobru prawnemu w sposób wysoce abstrakcyjny – a takim zachowaniem jest usiłowanie odniesione do łańcuszkowego podżegania – wywołuje wątpliwości co do zgodności takiego generalnego rozwiązania z Konstytucją RP.

Bawełniane torby z karnistycznymi hasłami dołączane są bezpłatnie do publikacji Krakowskiego Instytutu Prawa Karnego w wybranych księgarniach w całej Polsce (sprawdź listę księgarni współpracujących z Instytutem). Wkrótce zaprezentujemy kolejne hasła wraz z torbami, na których się znalazły.

Elementy graficzne toreb zaprojektował Bartosz Mamak, współtwórca grupy artystyczno-projektowej Big Poster i czasopisma BIG POSTER ZIN. Patronem medialnym projektu jest portal Karne24.com.

Copyright © 2017 by KIPK
Foto: Bartosz Mamak

Artykuł „Można usiłować podżeganie” – popularyzacja złotych myśli Krakowskiej Szkoły Prawa Karnego pochodzi z serwisu Karne24.com.